Eren Yiğit Kadife
Türkiye, 2025 yazında orman yangınları tarihinin en ağır bilançolarından biriyle yüzleşti. Temmuz ayında Eskişehir, Bursa, İzmir, Zonguldak ve Sakarya’da çıkan yangınlarda çok sayıda orman işçisi ve gönüllü hayatını kaybetti. Uzmanlar, yaşanan can kayıplarının doğal koşullar nedeniyle değil, sistemli bir ihmalin ürünü olduğunu savunuyor.
Gözetleme görevlisi uyumuş, müdahale 3 saat gecikmiş
Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada elde edilen bilirkişi raporu, Eskişehir yangınındaki ihmal zincirini gözler önüne serdi. Rapora göre, Kozlu İşletme Şefliği’ne bağlı yangın gözetleme kulesinde bulunması gereken 2 personel yerine yalnızca 1 personel görev yapıyordu. O personel ise saat 05.00’te hava aydınlanmasına karşın 07.30’da uykudan kalktı, 08.05’e kadar kuleye çıkmadı. Yangını haberleşme merkezine telsizle bildirmek yerine yalnızca işletme şefini telefonla aradı. Rapora göre yangının başlangıcı ile ilk söndürme çalışması arasında 2 saat 45 dakika vardı.
Tüm bu tespitlere karşın savcılık, ölümler ile ihmaller arasında “illiyet bağı” kurulamadığı gerekçesiyle Kasım 2025’te takipsizlik kararı verdi. Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer de Meclis konuşmasında şüpheli ya da takın sıfatıyla sıfatıyla ifadesi alınan tek kişinin olmadığını söyledi.
Eğitimsiz, ekipmansız, tecrübesiz
Hayatını kaybeden orman işçisi Tolunay Kocaman, yangından yalnızca bir ay önce göreve başlamıştı, iki hafta sonra evlenecekti. Ailesi, Kocaman’ın üzerinde yanmaz kıyafet ya da maske olmadığını, askerden kalma eski botlarıyla yangına gittiğini anlattı. Sağ kurtulan iş arkadaşları ise “Atletlerimizi ağzımıza bastırarak dumanından kurtulduk” dedi.
Tarım Orman-İş Sendikası Genel Başkanı Yusuf Kurt, maskeyi takan bir işçinin kurtulduğunu, takmayanların kurtulamadığını belirterek, “Ekipman kullanma bilinci oluşmamış” dedi. Türkiye Ormancılar Derneği Başkanı Ahmet Hüsrev Özkara ise şu değerlendirmeyi yaptı: “Tecrübeli işçi rüzgarın ne zaman yön değiştireceğini bilir. Sahaya yabancı, eğitimsiz birini gönderirseniz, yangın bir anda hepsini içine alır.”
Buca Eğitim Merkezi 2019’da kapatıldı
Uzmanların en çok dikkat çektiği sorunların başında, 2019’da kapatılan İzmir Buca Orman Yangınları İşçi Eğitim Merkezi geliyor. 9 Eylül Üniversitesi Tınaztepe Yerleşkesi’nde 16 hektar alan üzerine kurulu olan merkez, 31 Mayıs 2019’da Dokuz Eylül Üniversitesi’ne devredilerek kapatıldı; yerine Turizm Meslek Yüksekokulu yapıldı.
Kapatılan merkez arazöz, su ikmal aracı ve dozer operatörlerini 16 farklı zorlu parkurda yetiştiriyor, yılda yaklaşık 15 bin kişiye eğitim veriyordu. Bu eğitimlerin kaldırılması siyaset gündeminde çok tartışıldı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ise 27 Temmuz 2025’te yaptığı açıklamada, Buca’daki eğitim merkeinin kapatılmasının ardından Antalya’daki Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi’nin faaliyete geçirildiğini ve “eğitim altyapısının güçlendirildiğini” ifade etti.
Personel sayısı yetersiz
Orman Genel Müdürlüğü’nde yangına müdahale ekiplerinde yaklaşık 13 bin orman işçisi çalıştığı, bu rakamın yetersiz olduğu, ihtiyacın bunun iki katı personel olması gerektiği belirtiliyor. Emekli OGM yöneticisi Vehbi Tutmaz, aynı anda sahaya çıkabilen işçi sayısının vardiyalı çalışma zorunluluğu nedeniyle çok daha az olduğunu vurguladı.
Öz Orman-İş Sendikası Genel Başkanı Settar Aslan, OGM’nin 15 bin ilave işçi kadrosu talep ettiğini ancak Hazine Bakanlığı’nın yalnızca 4 bin 500 kadro verdiğini aktardı ve “O da ancak emekli olanların yerini doldurdu” dedi.
“Yangına ilk gittiğimde kendimi asla hazır hissetmedim”
Orman yangınlarında görev alan eski bir orman işçisi ve bir orman mühendisi, konu hakkında değerlendirmelerde bulundu. İsimlerinin açıklanmasını istemeyen iki ormancı yaşadıklarını anlattı. Orman işçisi T. K. aldığı eğitimi ve saha tecrübesini şu sözlerle ifade etti:
“Eğitim 5-8 gün sürdü. Eğitim orman müdürlüğünde sözlü olarak verildi. Yangına ilk gittiğimde kendimi asla hazır hissetmedim; yeterli donanıma sahip olduğumu da düşünmüyordum. Gittiğim yangında koruyucu ekipmanım tam değildi. Diğer tecrübeli ekiplerde vardı, zorunluydu onlarda. Tam olarak öğrenemedik. Sözlü eğitim olarak verildi, hiçbir tatbikat yapılmadı.“
Orman mühendisi M.S. ise şunları söyledi: “Sadece üniversitede verilen teorik eğitim yeterli olmuyor, sahada yetersiz kalınıyor. Ancak geçmiş yıllarda yevmiyeli mühendis çalıştırılarak şeflik öncesinde mühendisler tecrübelendiriliyordu. Şu anda da danışman mühendis adı altında buna devam ediliyor ancak her ilde böyle bir uygulama yok. Ayrıca yeni başlayan bir orman işçisi kısa süreli bir eğitim alıyor ancak riskli bir iş olduğu için bu eğitim yeterli gelmeyebilir.”
News
