Van’da ilaca zor erişiliyor, eczaneler temin sorunu yaşıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Zerrin Sargut / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos

Türkiye çapında zaman zaman görülen ilaç teminindeki sıkıntılar Van’daki eczanelerde de hissediliyor.

9. Köy muhabirinin eczanelerden ve hastalardan edindiği bilgilere göre, özellikle çocuk hastalıklarında, onkoloji tedavilerinde ve kronik rahatsızlıklarda kullanılan bazı ilaçlara ulaşmakta ciddi zorluklar var.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan sağlık çalışanları sistemsel düzenlemelere ihtiyaç olduğunu ifade ediyor.

Fiyatlandırma ve tedarik zinciri etkisi

Türkiye genelinde yaklaşık iki yıldır süren ilaç erişim sorunları çeşitli nedenlerle derinleşerek devam ediyor.

Uzmanlar, pandemiden sonra küresel tedarik zincirinde yaşanan aksamalar, üretim maliyetlerinin artması ve ilaç fiyatlandırmasında uygulanan sabit kur sisteminin piyasa koşullarının gerisinde kalmasının krizi büyüttüğünü aktarıyor.

Özellikle döviz kuruna bağlı maliyet baskısı nedeniyle bazı ilaç üreticileri üretimi azaltırken, ithal ürünlerde de temin süreleri uzayabiliyor. Bu durum, özellikle büyük şehir dışındaki illerde daha belirgin hale geliyor.

Sabriye Şen

“Reçetede var, eczanede yok”

Van-Bitlis-Hakkari Eczacı Odası 2. Başkanı Sabriye Şen, bazı ilaçların haftalar boyunca eczanelere gelmediğini ifade ediyor ve durumu şöyle aktarıyor:

“Reçetesini alıp eczaneye gelen hastalara bazı ilaçlar için ‘yok’ demek zorunda kalıyoruz. Çocuk hastalıklarında kullanılan bazı antibiyotikler, onkoloji ilaçları, kalp ve damar hastalıklarına yönelik ilaçlarda temin güçlüğü yaşanıyor. Yerine muadil ilaç bulamadığımızda, hastalar yeniden doktora gitmek zorunda kalıyor. Bu da hem hastalar hem de sağlık sisteminin işleyişi açısından sıkıntı yaratıyor.”

WhatsApp gruplarında dayanışma arayışı

Şen, Van’da sadece iki ilaç deposunun bulunduğunu ve sınırlı sevkiyat nedeniyle eczacılar arasında iletişimle çözüm arayışı oluştuğunu belirtiyor.

“Eczacılar olarak kendi aramızda kurduğumuz gruplarda elimizde bulunmayan bir ilacı başka bir eczacıda bulmak için haberleşiyoruz” diyen Şen, bu yöntemin geçici bir çözüm sağlasa da uzun vadede kalıcı bir iyileşme için sistem düzeyinde değişiklik gerektiğini kaydediyor. Bazı hastaların ihtiyaç duydukları ilaçlara ulaşabilmek için büyükşehirlerdeki yakınlarından yardım istediğini söyleyen Şen, bu durumun eşit erişim ilkesini zedelediğini şu sözlerle dile getiriyor:

“İlaç temini herkesin hakkı. Ancak bazı hastalar, bulamadıkları ilaçları İstanbul ya da Ankara gibi şehirlerde yaşayan tanıdıkları aracılığıyla temin etmeye çalışıyor. Bu da bölgeler arası farklılıkları daha görünür hale getiriyor.”

“Fiyat farkı hastaları zorluyor”

Van’da görev yapan eczane teknikeri Ömer Özgür de SGK katkı payı ile satış fiyatı arasındaki farkın hasta için ciddi bir yük oluşturduğunu söylüyor.

Özgür, “Bazı ilaçlar için SGK’nın ödediği miktar oldukça düşük kalıyor. Örneğin 160 TL’lik bir ilaçta SGK 40 TL karşılıyor, geriye kalan kısmı hasta kendi cebinden ödemek zorunda kalıyor. Bu da özellikle dar gelirli hastaları olumsuz etkiliyor” diyor.

Özgür, kanser ilaçları gibi hayati öneme sahip bazı ilaçların eczanelere ulaşmadığını da ifade ederek, şunları söylüyor:

“Firmalar ile SGK arasında fiyat anlaşmazlıkları yaşanabiliyor. SGK tarafından kabul edilmeyen fiyatlar nedeniyle bazı ilaçlar piyasaya giremiyor. Bu ilaçlar eczanelere hiç ulaşmadığında, hastalar tedavilerini aksatabiliyor.”

Hastaların tepkilerinin eczane çalışanlarına yöneldiğini belirten Özgür, bu durumun iş yükünün yanı sıra psikolojik olarak da zorlayıcı olduğunu belirtiyor ve şunları ekliyor: “İlaç bulunamadığında eczaneler sorumlu tutulabiliyor. Ancak bizler de temin edemediğimiz bir ürünü hastaya veremiyoruz. Çözümün sadece eczanelerden değil, sistemsel düzenlemelerle mümkün olacağına inanıyoruz.”

Çözüm çağrısı: Sistem güncellenmeli 

Eczacılar ve eczane çalışanları ilaç erişimindeki sorunların giderilmesi için ilaç fiyat kararnamesinin güncellenmesi, SGK’nın katkı oranlarının iyileştirilmesi ve bölgesel dağıtımda denge sağlanması gerektiği görüşünde birleşiyor.