Van Gölü’nde boğulmalar neden önlenemiyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fatma Uçkan

Van Gölü kıyısında başlayan kısa bir yüzme, birkaç dakika içerisinde ölüm kalım mücadelesine dönüşebiliyor. Kıyıdan bakıldığında sakin görünen suyun altında ise özellikle bazı bölgelerde dip akıntıları bulunuyor. Rüzgarın yönü ve şiddeti değiştiğinde gölün yüzeyindeki hareketlilik artarken, kıyıdan uzaklaşan kişilerin yeniden karaya ulaşması güçleşebiliyor.

Üstelik tehlike yalnızca suya giren kişiyle sınırlı kalmıyor. Boğulma tehlikesi yaşayan bir yakını kurtarmak için suya giren kişiler de akıntı ve panik nedeniyle ikinci bir kazazede haline gelebiliyor. Şişme simit, deniz yatağı veya kano gibi araçlarla kıyıdan açılan kişiler de rüzgarın etkisiyle kısa sürede kontrolü kaybedebiliyor.

Son günlerde Van ve Bitlis kıyılarında yaşanan olaylar, göldeki bu risklerin farklı biçimlerde ortaya çıktığını bir kez daha gösterdi.

Peş peşe gelen vakalar

Van’ın Tuşba ilçesinde serinlemek için Van Gölü’ne giren iki kardeşin hayatını kaybettiği olayda, çocuklarını kurtarmak isteyen baba S.A da suya girdi. İki kardeş yaşamını yitirirken baba A. yoğun bakıma kaldırıldı.

Aynı dönemde Bitlis’in Tatvan ilçesinde ailesiyle Van Gölü kıyısına gelen 4 yaşındaki bir kız çocuğu da suya girdikten sonra yaşamını yitirdi.

Van’ın Tuşba ilçesinde yaşanan olayda ise piknik yapan bir aileden iki yetişkin ve bir çocuk can simidiyle göle açıldı. Rüzgarın etkisiyle kıyıdan yaklaşık 1 kilometre uzaklaşan üç kişi geri dönemeyerek su üzerinde mahsur kaldı. Ekiplerin müdahalesiyle kurtarılan kişilerden biri, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

Van Gölü’nün bir başka kıyısında yaşanan başka bir olayda ise kano ile göle açılan iki kişi rüzgar nedeniyle suya düştü. Erkek şahıs çevredekilerin yardımıyla kurtarılırken, kaybolan kadın gece boyunca gölde kaldı. Kadın, sabah saatlerinde balıkçılar tarafından fark edilerek kurtarıldı ve hastaneye kaldırıldı.

Farklı noktalarda meydana gelen bu olayların ortak yönlerinden biri ise kişilerin gölde kısa süre içerisinde kontrolü kaybetmesi oldu.

Yavuz Sancak

Termodinamik akıntılar tetikliyor

Van İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü Su Altı ve Su Üstü Arama Kurtarma Ekip Amiri Yavuz Sancak, gölde özellikle bazı bölgelerde yüzeyden fark edilmeyen dip akıntılarının bulunduğunu belirtiyor.

Dalış eğitmeni ve su altı arama kurtarma uzmanı Kadir Erekinci de Van Gölü’ndeki akıntıların farklı nedenlerle oluşabildiğini ifade ediyor. Erekinci, boğulma nedenlerini şöyle anlattı:

“Sıcak su ve soğuk suların birbiriyle kesişmesinden meydana gelen termodinamik akıntılar, ani çıkan rüzgarlardan kaynaklı dalgalar ve sürüklenmeler bunların başında geliyor. İnsanlar serinlemek için suya girdiklerinde farkında olmadan akıntılara yakalanabiliyorlar. Tecrübe olmadığı için o akıntılarla sürüklenmeye başlıyor ve panik başlıyor. Panikten sonra da boğulma vakası gerçekleşiyor.“

“Sadece yüzme bilmek yeterli değil”

Van Gölü’nde akıntının yönünü, suyun hareketini ve hava koşullarını bilmeyen bir kişi, yüzme becerisine sahip olsa dahi kıyıdan uzaklaştığında zor durumda kalabiliyor. Van Gölü’nde son günlerde yaşanan olayların bir bölümünde rüzgar doğrudan etkili oldu. Gölde can simidiyle açılan üç kişinin kıyıya dönememesi ve yine kanoyla göle açılan iki kişinin suya düşmesi, rüzgarın göl üzerindeki etkisini gösteren olaylar örnek gösterilebilir.

AFAD Su Altı ve Su Üstü Arama Kurtarma Ekip Amiri Yavuz Sancak, özellikle şişme araçlarla rüzgarlı havalarda kıyıdan uzaklaşılmaması gerektiğini belirtti. Sancak şu uyarılarda bulundu: “Rüzgarlı havalarda özellikle deniz topu, deniz simidi, can simidi, deniz yatağı gibi şeylere binmemek, açılmamak lazım. Hava rüzgarlıysa bu sizi açığa sürükleyebilir ve kolay kolay da geri gelemezsiniz. 15 yaşına kadar olan çocuklar mutlaka bir yetişkin gözetiminde suda, havuzda, nehir kenarında fark etmez. Burada mutlaka bir yetişkin nezaretinde olması lazım.”

Boğulanı kurtarmak isterken ikinci kişi de tehlikeye giriyor

Van Gölü’ndeki vakalarda bir başka risk ise boğulma tehlikesi yaşayan kişiyi kurtarmak isteyenlerin doğrudan suya girmesi.

İki kardeşin boğulduğu olayda baba S. A’ın çocuklarını kurtarmak için suya girmesi ve kendisinin de boğulma tehlikesi geçirmesi, bu riski ortaya koyan olaylardan biri oldu. Sancak, böyle durumlarda doğrudan suya girmek yerine can simidi, can yeleği veya benzeri bir malzemenin kazazedeye ulaştırılmasını öneriyor.

Hangi önlemler alınmalı?

Van Gölü’nde yaşanan vakaların ardından tartışılan başlıklardan biri de gölün tamamında aynı güvenlik uygulamasının bulunmaması. Vangölü Aktivistleri Derneği İstişare Kurulu Üyesi Dr. Öğretim Üyesi Erdoğan Özel, boğulmaların önüne geçebilmek için şu önerilerde bulundu:

“Van Gölü Havzası genelinde yüzme yoğunluğunun fazla olduğu alanların belirlenmesi, riskli noktaların işaretlenmesi, güvenli yüzme alanlarının oluşturulması, cankurtaran hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve gerekli kurtarma ekipmanlarının uygun noktalarda hazır bulundurulması.”

Akıntı bulunan bölgelerin belirlenmesi, bu alanlara görünür uyarı levhaları yerleştirilmesi ve yüzme alanlarının sınırlarının net şekilde gösterilmesi, uzmanların dile getirdiği önlemler arasında bulunuyor.

Cankurtaran ve hızlı müdahale

Van Gölü kıyılarında yüzme alanlarının geniş olması, her noktada cankurtaran hizmeti verilmesini güçleştirirken, uzmanlar kontrollü yüzme alanlarının artırılmasını öneriyor.

Yavuz Sancak, “Yüzülebilecek kıyılarımız çok fazla, bu anlamda yeteri kadar cankurtaran personelimiz yok. Plajların halen daha istenilen seviyede ve sayıda olmaması, yeteri kadar ve yeteri nitelikte cankurtaran personelinin olmaması da büyük bir sıkıntı” dedi.