Scooterlar kent içi güvenliği tehdit ediyor: 8 ayda 2 bin 833 yaralı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Mehmet Emre Erkan

Gazeteci Murat Yetkin, 2 Eylül akşamı Ankara’daki Panora AVM’den çıkarken yaya geçidinde elektrikli scooter kullanan bir kişinin çarpması sonucu yaralandı. Yetkin’in aktardığına göre olay sırasında araçlar yayalara yol verirken, scooter sürücüsü aradan geçerek kendisine çarptı. Kazada ayak kemikleri kırılan Yetkin, olayın ardından polis merkezine giderek şikâyette bulundu. İncelenen kamera kayıtlarında scooterı kullanan kişinin 14 yaşından küçük olduğu belirlendi.

Yetkin’in yaşadığı kaza, özellikle büyük kentlerde yaygınlaşan elektrikli scooter kullanımının oluşturduğu riskleri bir kez daha gündeme getirdi.

Scooterların iki farklı yüzü

Elektrikli scooter kullanımını değerlendirirken araçları iki farklı grupta ele almak gerekiyor. Birinci grupta kullanıcıların kendi satın aldığı şahsi scooterlar bulunurken, ikinci grupta HOP, Tazı ve Beam gibi şirketlerin kent genelinde kullanıma sunduğu paylaşımlı scooterlar yer alıyor.

Paylaşımlı sistemde kullanıcılar uygulama üzerinden yakındaki scooterı buluyor, telefonuyla aracın kilidini açıyor ve kullandığı süre kadar ücret ödüyor. Ücretlendirme şirketlere ve tarifelere göre değişirken, güncel fiyatlar uygulamalar üzerinden kullanıcılara gösteriliyor.

Bu sistemin tercih edilmesinde ise yalnızca fiyat değil, kullanım kolaylığı da etkili oluyor. Kullanıcıların scooterı satın almasına, bakımını yapmasına veya park edecek yer aramasına gerek kalmadan kısa mesafelerde uygulama üzerinden araca ulaşabilmesi, paylaşımlı scooterları özellikle kent içindeki kısa yolculuklarda alternatif haline getiriyor. Trafiğin yoğun olduğu kentlerde kullanıcılar birkaç dakikalık yolculuklarda scooterı daha hızlı ve pratik bir seçenek olarak görebiliyor.

8 ayda 2 bin 414 kaza

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre 2026 yılının ilk sekiz ayında elektrikli scooterların karıştığı 2 bin 414 trafik kazası meydana geldi. Bu kazalarda 6 kişi hayatını kaybederken, 2 bin 833 kişi yaralandı. Kazaların yaklaşık yüzde 70’inde scooter kullanıcılarının kusurlu olduğu belirtildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın verilerine göre yetki belgesine sahip 25 scooter paylaşım şirketinin kayıtlı 136 bin 562 aracı bulunuyor. Bu scooterlar bugüne kadar 25 milyon 407 bin 37 kez kullanılırken, toplamda 52 milyon 409 bin 228 kilometre yol kat edildi.

Scooter kullanırken hangi kurallara uyulmalı?

Elektrikli scooterların kullanımına ilişkin kurallar Karayolları Trafik Kanunu ve Elektrikli Skuter Yönetmeliği’nde düzenleniyor. Elektrikli scooter kullanabilmek için 15 yaşını bitirmiş olmak gerekiyor. Sürücü belgesi ise zorunlu değil. Scooterların azami hızı da 25 kilometreyle sınırlandırılıyor.

Ayrı bisiklet yolu veya bisiklet şeridi bulunan yerlerde scooterların taşıt yolunda kullanılması yasak. Bu alanların bulunmadığı durumlarda ise trafik güvenliğini tehlikeye atmamak şartıyla taşıt yolunun sağından ilerlenebiliyor. Scooterların yaya yollarında kullanılması, otoyollara ve şehirlerarası karayollarına çıkılması ve azami hız sınırı 50 kilometrenin üzerinde olan yollarda kullanılması da yasak.

Bir scooterda sürücü dışında başka bir kişinin taşınmasına izin verilmiyor. Scooterların park edilmesinde de yayaların, engellilerin ve hareket kısıtlı kişilerin geçişini engellememek gerekiyor. Araçların gece görünürlüğünü sağlayacak şekilde ön ve arka aydınlatma ile reflektör ve sesli uyarı düzeneğine sahip olması da zorunlu.

Fransa’da scooter kuralları

Elektrikli scooter kullanımının yaygın olduğu Paris’te de çeşitli güvenlik kuralları uygulanıyor. Kentte scooterların azami hızı 25 kilometreyle sınırlandırılırken, kaldırımlarda kullanılması yasak. Kullanıcıların en az 14 yaşında olması gerekiyor ve aynı scooter üzerinde iki kişinin seyahat etmesine izin verilmiyor. 7 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle kask ve reflektif ekipman kullanımı da zorunlu hale getirildi.

“Taksi yerine scooter daha ekonomik ancak kendimi trafikte güvende hissetmiyorum”

Yaklaşık dört aydır elektrikli scooter kullanan bir kullanıcı, aracı özellikle toplu taşımanın yetersiz kaldığı gece ve erken saatlerde tercih ettiğini belirtiyor. Yarım saatlik yürüme mesafesini scooterla yaklaşık 10 dakikada kat ettiğini söyleyen kullanıcı, scooterın kendisine zaman kazandırdığını ifade ediyor.

Scooterı zaman zaman taksiye alternatif olarak kullandığını belirten kullanıcı, “Taksiye göre oldukça ekonomik. Yaklaşık 200 lira tutacak bir mesafeyi scooterla çok daha ucuza gidebiliyorum. Örneğin gece geç saatlerde yaklaşık yarım saat sürecek bir yolu scooterla 9 dakikada gidip yaklaşık 90 liraya tamamlıyorum” diyor. Ancak toplu taşımanın kullanılabileceği durumlarda scooterın her zaman ekonomik olmadığını da belirtiyor: “Otobüsün geçtiği ve abonmanımın olduğu bir yerde aslında ücretsiz gidebileceğim yolu scooterla 90-100 liraya gitmiş oluyorum.”

Kendi deneyiminde bir kaza yaşamadığını belirten kullanıcı, buna rağmen scooter kullanıcılarının yayaların bulunduğu alanlarda daha dikkatli olması gerektiğini düşünüyor. “Kaldırımda gidiyorsan çok yavaş gitmelisin. Önüne bir çocuk, hayvan veya başka bir yaya aniden çıkabilir. Yayaların bulunduğu yerde hız yapmak doğru değil” diyor.

Kullanıcıya göre sorun yalnızca scooter sürücülerinden kaynaklanmıyor. Bisiklet yollarının yetersizliği ve kaldırımların fiziksel durumu da güvenliği etkiliyor. Özellikle ana yollarda scooter kullanmanın kavşaklarda ve yoğun trafikte riskli olduğunu belirten kullanıcı, “Scooterda seni koruyacak bir şey yok. Bir otomobil ya da motosiklet gibi değilsin; düştüğünde doğrudan yere düşüyorsun” ifadelerini kullanıyor.