Maden ilçesinde vatandaşlar 10 yıldır konutlarına kavuşmayı bekliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Funda Canpolat

Elazığ’ın Maden ilçesinde 2019 yılından bu yana süregelen konut krizi ilçe sakinlerini mağdur etmeye devam ediyor.

İlçedeki madencilik faaliyetleri sonucu yamaçlara dökülen hafriyat, bölgede “doğal olmayan heyelan” riskini artırırken, İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından hazırlanan rapor doğrultusunda 2019 yılından itibaren Camiikebir Mahallesi’nde yer alan 278 konut ve 232 iş yerinde tahliye işlemi başlatılmıştı. Ancak aradan geçen yıllara rağmen ne yeni konutlar teslim edildi ne de vatandaşların mağduriyeti giderilebildi.

Maden’deki mağdur vatandaşlar sürekli olarak evlerinin boşaltılmasının istendiğini ancak henüz konutlar teslim edilmediği için gidebilecek yerlerinin olmadığını belirtiyor. Ayrıca hak sahipliği ve kura çekiminin adaletsiz bir şekilde yapıldığını iddia eden vatandaşlar, “Öncelik, Maden’de şu an ikamet eden vatandaşlara verilmeliydi. Bir kişiye birden çok ev verileceğine önce burada oturup sadece bir evi olana verilmeliydi. Konuyla ilgili muhatap bulamıyoruz” diyorlar.

Hayati Acar

“İnsanların evlerini zoraki boşalttılar”

Konuyla ilgili 9. Köy Habere konuşan Hafriyat Mağdurları Dernek Başkanı Hayati Acar, 2019 yılından itibaren hak sahipliği olan vatandaşların henüz konutlara erişemediğini ayrıca sürekli olarak evlerinin boşaltılması için baskı kurulduğunu söyledi. Acar, yaşanan süreci şöyle anlattı:

“Hafriyat nedeniyle insanlar evlerini zoraki boşalttılar. Bize her ay yazı geldi evinizden çıkın diye. Rezerv alanı ilan edildi burası. Evinizi terk etmezseniz içeri girip evini zoraki boşaltacağız diye bizi tehdit ettiler. Bizi insan yerine koymadılar. Valilik ve kaymakamlık sürekli yazı gönderip evimizi boşaltmamızı istedi. Bize ‘Sizlere kira yardımı ve nakliye yardımı yapacağız ondan sonra nereye giderseniz gidin’ dediler. Elazığ’a yerleşin dediler.”

Acar, buna karşılık kendi isteklerini ise şu sözlerle aktardı: “Bizim isteğimiz neydi? Buraya dökülen toprak alınsın, yataklar kapatılsın, Maden’in altına kaygan su geliyor baskı yapıyor kayıyor, bu durdurulabilirdi kazıklar ve beton duvarlarla. Diğer vatandaşlarımız kira yardımı ve nakliye yardımı alıp gitti. Kira yardımı sadece 48 ay verildi. Buradaki ev sahipleri evlerini boşaltırlarsa tek çareleri AFAD evleri olacak. Bu evler 2019’dan bu yana yapılıyor ancak hala evini alıp içine göçebilen olmadı. Dağıtımın nasıl yapıldığını da bilmiyoruz. Bize en ufak bir bilgi verilmedi. Ben ilk Çevre Şehircilik Bakanlığı’na başvuruda bulunduğumda ev alabilmem için 43 kişiden feragatname almam gerektiğini ifade ettiler. Ben aldım imzaladılar ondan sonra hak sahipliğim verildi. Ancak hak sahipliğim olduğu halde evime yıllardır kavuşmuş değilim.”

Ahmet Olan

“Haksız dağılımdan şikayetçiyiz”

Evlerin usulsüz bir şekilde dağıtıldığını iddia eden mağdurlardan Ahmet Olan ise şunları kaydetti: “Ahırı olan insana ev çıktı. Burada bir ablamız var, 2 evi vardı. Biri kendi üstüne diğeri eşinin adına. Kendi adına olan evin karşılığında 480 bin TL ücretini aldı. Adına 2 tane de ev çıktı. Bir başka arkadaşımızın adına 1 ev vardı 2 tane ev çıktı.”

Olan, konuşmasına şöyle devam etti: “Bir başka vatandaş var, tek bir dairesi varken adına 6 tane daire çıktı. Maden’den 40 yıl önce çıkan vatandaşlar var 12, 13 daire ve dükkan çıkmış kendilerine. Ben burada gittiğimde benden kendi doğup büyüdüğüm evin tapusunu bana çıkarttırdılar. Babam tapu almamış diye dünyanın parasını harcatıp 40 bine tapu aldırttılar. Ev de çıkmadı, böyle kaldık. Biz haksız dağılımdan şikayetçiyiz. Burada bir vatandaşımıza 10 tanenin üstünde dükkan ve ev çıkmış. Neye göre yapılıyor bilmiyoruz. Çünkü konuya muhatap bulamıyoruz. Ada parsele göre mi verilmiş? Bu adama neye göre verilmiş? Ada parsele göre verildiyse bu vatandaşlar 40 yıl önce Maden'den çıkmışlar, belki müracaatları bile yok. Önceliğin ilçede yaşayan vatandaşlara verilmesi gerekirdi.”

Hüseyin Üzek

“Öncelik Maden’de yaşayanların olmalı”

İlçe esnaflarından Hüseyin Üzek de 10 yıl geçmesine rağmen sorunun hala netlik kazanmadığını, 8 ay önce yapılan toplantıda evlere biçilen bedelle sonrasında belirlenen bedellerin çelişkili olduğunu anlattı.

Bir iş yerine 13 bin 500 TL değer biçildiğini iddia eden Üzek; şöyle konuştu: “Ben 40 yıldır bu ilçede esnafım ve burada ikamet ediyorum. Şu an evim ve iş yerim AFAD alanı kapsamında yer alıyor. Nerden başlayacağımı bilmiyorum. 2016’da hafriyat ilçemize döküldü. 2019 yılında da Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle burası riskli alan ilan edildi. Riskli alan demek yani burada kedinin bile yaşamaması lazım. Şu anda riskli alanda yaşıyoruz.”

Üzek, 8 ay önce yetkililerin bir toplantı yaptığını ve hafriyat mağdurlarının bir araya geldiği toplantıda mikrofonu alan bir yetkilinin konut başına 1 milyon 400 iş yerlerine ise 2 milyon değer biçtiklerini belirttiğini söyleyerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Mağdurlara evlerine karşılık bu tutarların verileceğinden bahsedildi. Ayrıca ev isteyenlere de yapılan konutlardan verileceği söylenildi. Aradan 5-10 gün geçtikten sonra kağıt üzerinde gördüklerimize inanamadık. Ev sahiplerinden kimine 200 bin, kimine 50 bin gibi komik rakamlar çıkmış evlerinin bedeli olarak. Karşımızda duran iş yerine biçilen bedel 13 bin lira. Buradan araba  tutsam ilçenin dışına evimi taşıyamam 13 bin 500 lirayla. İlçede yaşayıp 40 yıldır esnaflık yapıyorum. Arsası olana bile konut çıktı biz burada yaşadığımız halde ne olduğu belli değil. Önceliğin Maden’de yaşayan vatandaşa verilmesi gerekirdi.”

“Sorumluluk Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nde”

Madenli vatandaşların dile getirdiği mağduriyet konusunda AFAD ile yaptığımız görüşmede halihazırda uzlaşmaya varılan vatandaşlar için konut kuralarının çekildiği belirtildi. Heyelandan dolayı hak sahibi olanların kurasının Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından çekildiği belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Maden ilçesinde 144+98 konut yapıldı. Çevre Şehircilik 5 Ağustos 2024 tarihinde ilçede bir uzlaşma ofisi açtı. Uzlaşanların kurası çekildi. Geriye kalan 33 kişi var, AFAD’dan hak sahibi olan var. Heyelandan dolayı onların da 380 konutunun temeli atılıyor. Bu konutların inşaat süreci bittiğinde evler hak sahiplerine teslim edilecek. Heyelandan dolayı hak sahibi olanların tamamının kurası Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından çekilmiştir. Teslimatı Çevre Şehircilik tarafından yapılmaktadır. Geriye kalan 33 kişi için konut yetersiz kaldığı için ihalesi yapılmış olup o vatandaşlarımız için de konutlarının temeli atılacak. Bitince onlara konutları teslim edilecektir. Maden ilçesinde daha önce de 47 kişiye konutları teslim edilmiş olup şu ana kadar toplamda binin üzerinde konut verildi.vKimsenin konut almaması söz konusu değildir.”

“Heyelandan dolayı yıkılan evlerde herkes kaybettiği konut sayısınca hak sahipliği alabilir”

Bir kişiye birden fazla konut için hak sahipliği verildiği iddialarına cevaben yapılan açıklamada ise bu durumun heyelan dolayısı ile boşaltılan veya yıkılan konutlar için normal bir prosedür olduğu ifade edilerek, birden fazla hak sahipliği olamama durumunun deprem konutları için geçerli olduğu belirtildi. Açıklamada şöyle denildi:

“Hak sahipliği konusuyla Çevre Şehircilik ilgilenmektedir. Orada arsa ve birden fazla bağımsız bölüm varsa hepsine ayrı ayrı verebiliyor. Yani 3 konutu varsa 3 konut verebiliyor. AFAD’ta ise kaç tane daire yıkılırsa yıkılsın bir daire verilmektedir. Onlarda sistem farklı; arsa bedelleri devreye girdiği için. Yani bu durumun yasal olmayan bir tarafı yok 4 tane evi yıkılmışsa 4 tane ev verilir. Deposu varsa depo verilir, dükkan varsa dükkan verilir. Risk alanlarının dönüştürülmesi kapsamında öyle yapılıyor. Ama Afet kanunu kapsamında AFAD’dan hak sahibiyse 10 tane yıkılırsa bir tane veriliyor. Riskli alan farklı bir şey, kentsel dönüşüm dediğimiz şey farklı bir şey.”

Maden’deki hak mağduriyetleri iddiasının bir diğer tarafı olan Elazığ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yetkilileri konuyla ilgili olarak aranmış ancak bir yetkili ile irtibat sağlanamamıştır.