Merve Arısoy
Kent yaşamının ayrılmaz bir parçası olan sokak hayvanlarına ilişkin yeni yasa, koruma iddiasıyla sunulmuş olsa da toplatma ve tecrit uygulamalarını meşrulaştırdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.
İsmini sadece sokak hayvanlarından değil; kenti insan, hayvan, mekân ve adalet üzerine kurulu dört temel üzerinden kavrayan bir yaklaşımından alan “Dört Ayaklı Şehir”, araştırma temelli yaklaşımı ve sahadaki gözlemleriyle süreci yakından takip ediyor. Dernek, hayvanların kentte özne olarak tanınmasının ve birlikte yaşam kültürünün korunmasının zorunluluğuna dikkat çekiyor.
“Bu yasa koruma değil, tasfiye anlayışı taşıyor”
Dört Ayaklı Şehir, düzenlemenin korumadan çok tasfiyeye işaret ettiğini şöyle savunuyor: “Bu metin bir hak yasası değil; hayvanların kamusal alandan tasfiyesine zemin hazırlayan bir politika. Hayvanı özne olarak tanımıyor ve yönetilmesi gereken bir sorun alanına dönüştürüyor. Böyle bir yaklaşım yaşam hakkını kâğıt üzerinde bırakır. Kısa vadede toplatmalar hızlanacak, uzun vadede tecrit alanlarının yaygınlaştığı sessiz bir kent ortaya çıkacak. Tarih, Hayırsızada’da olduğu gibi, her toplatma girişiminin hafıza kaybı yarattığını gösteriyor.”
Dernek, düzenlemenin yalnızca hukuki değil; kentsel adalet, toplumsal hafıza ve mahalle ilişkilerini etkileyen çok katmanlı sonuçlar doğurduğunu ifade ediyor.
“Toplatmalar kentin hafızasını da sessizleştiriyor”
Yeni yasayla birlikte barınak kapasitesinin çok hızlı dolacağı, sokak hayvanlarının yaşadıkları yerlerden kopacağı dile getiriliyor ve “Kısa vadede hayvanlar yerlerinden oldu” denilerek sürecin aciliyeti vurgulanıyor.
Toplatmaların yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda toplumsal bir kayıp yarattığı belirtiliyor. Sokak hayvanlarının yokluğu mahallenin ritmini, hafızasını, güven hissini ve dayanışma pratiklerini zayıflattığını söyleyen dernek, görünmez şiddetin tespitinin zorlaştığı, gönüllü ağlarının takip kapasitesi de daraldığını kaydediyor.
Dört Ayaklı Şehir, riskli bölgelerde yürüttüğü ihbar arşivi, konum takibi ve yerel gönüllü gruplarla koordinasyon sayesinde süreci belgeleyen önemli bir saha çalışması yürütüyor.
Sokakta dayanışma: “Can Yoldaşını Yaşat” kampanyası
Dört Ayaklı Şehir, toplatma riski altındaki hayvanlara destek olmak için “Can Yoldaşını Yaşat” kampanyasını da şöyle aktarıyor: “Bir hayvan yerinden edildiğinde çoğu zaman onu hayatta tutmak için dakikalarla yarışıyoruz. Bu kampanya yalnızca bir müdahale değil; dayanışmayı büyüten ve hayvanın yaşam hakkını görünür kılan bir çaba.”
Çözüm: Kısırlaştır–aşılat–yerinde yaşat yaklaşımı
Dört Ayaklı Şehir, kalıcı çözümün ancak bilimsel ve şeffaf bir yerel yönetim yaklaşımıyla mümkün olduğunu savunuyor. Dernek, “Barınak, iyileşme süreci için geçici bir alan olmalı. Bugünkü kapalı yapı birçok hayvan için risk yaratıyor” sözleriyle mevcut tabloyu özetliyor.
Kısırlaştırma çalışmalarının sürekli ve düzenli yürütülmesi, bağımsız izleme mekanizması kurulması ve belediyeler arasında uyumlu bir işleyiş oluşturulması gerektiğini hatırlatan dernek yetkilileri, “Bir toplumun adalet duygusu, hayvana temas ettiği yerde belli olur” diyor.
Bu süreçte belediyelerin mahalle ile işbirliği kurmanın, veri paylaşımının şeffaflaştırılmasının ve gönüllü ağlarının desteklenmesinin kritik olduğu ifade ediliyor.
Dayanışmanın bu süreçte belirleyici rol taşıdığını vurgulayan Dört Ayaklı Şehir, geçici ya da kalıcı yuva açmak, gönüllü saha desteği sağlamak, besleme ya da taşıma sürecine katılmak, veteriner katkısı vermek veya maddi destek sunmak gibi pek çok şekilde destek olunabileceğini belirtiyor.
News
