Damla Yeltekin
Homeros’un İlyada destanında “Bin Pınarlı İda” olarak anılan Kazdağları’nın eteklerinde kurulu Yeşilyurt Köyü, son yıllarda doğal dokusu ve korunmuş taş mimarisiyle Ege’nin öne çıkan kırsal turizm merkezlerinden biri haline geldi. Rum ustaların elinden çıkmış taş evleri, dar patika yolları ve dağlarla çevrili coğrafyasıyla köy adeta bir açık hava platosunu andırıyor. Ancak artan ilgi, beraberinde yeni bir tartışmayı da getirdi.
Yeşilyurt Muhtarlığı, köyde yapılan profesyonel fotoğraf çekimlerini izne bağladı ve çekimler için 500 liralık bir ücret uygulaması başlattı. Uygulamanın gerekçesi ise köy huzurunun, mimari dokunun ve özel mülkiyetin korunması.
“Instagram turizmi” baskısı arttı
Son yıllarda “Instagram turizmi” olarak adlandırılan eğilim, birçok kırsal yerleşimde olduğu gibi Yeşilyurt’ta da yoğun ziyaretçi ve profesyonel çekim gruplarını beraberinde getirdi. Fotoğraf turları, katalog ve düğün çekimleri nedeniyle köyde kalabalık grupların dolaşması, bazı evlere izinsiz girilmesi ve yolların kapatılması gibi sorunlar yaşandığı belirtiliyor. Köy Muhtarı Barış Şen, izinsiz şekilde profesyonel fotoğraf gruplarının köyde çalışma yapmasını engellemek ve köy huzurunu korumak için sadece profesyonel çekimlerde izin şartı getirdiklerini söyledi:
“Okullar, katalog ekipleri, düğün fotoğrafçıları 20–30 kişilik gruplarla gelmeye başladı. Özel mülklere girilmesi, yolların kapatılması gibi sorunlar yaşandı. Bizim tek derdimiz düzeni sağlamak ve köyün dokusunu korumak. Kişisel fotoğraf çekenlerden ücret alınmıyor.”
Taş mimariyi koruyan köy kararı 1990’larda alındı
Yeşilyurt’un mimari dokusunun korunmasının tesadüf olmadığını belirten Köy Muhtarı Barış Şen, 1990’ların sonunda köy ihtiyar heyetinin, köyün dokusunun korunması binalara “taş kaplama” zorunluluğu getirildiğini aktardı. Köyde hâlâ 42 tescilli yapı bulunuyor. Komşu Adatepe gibi bütünüyle sit alanı olmasa köy mimarisinin sürdürülebilirliği için kurallar uygulanıyor. Adatepe köyü bütünüyle sit alanı iken Yeşilyurt’ta bina bazlı koruma uygulanıyor. Yeşilyurt’ta 100 yılın üzerindeki binalar tescilli. Ancak tescil süreci köylüler için oldukça maliyetli ve bürokratik. Basit bir tadilat için bile başvuruların sonuçlanması bir yılı bulabiliyor. Pencerelerin ölçüsünden malzeme türüne kadar eski yapının aynısını talep eden uygulamalar köylünün gücünü aşan maliyetler doğuruyor.
Muhtar Barış Şen, tescil süreçlerinin köylü için zorluk yarattığını da vurgulayarak, “Bir dosya verip tadilat için başvurduğunuzda birseneden önce alamıyorsunuz… Normal bina yapmanın iki kat üç kat maliyetine çıkıyor. Devlet desteği yok. Bir mimar, mühendis atansa, hibe verilse köylü daha rahat ederdi” dedi.
“Köylü ürünleri perakende satma imkanı buldu”
Yeşilyurt, son yıllarda kırsal turizmin en çok bilinen merkezlerinden biri haline geldi. Köyde yaklaşık 240–250 hane bulunuyor, sürekli yaşayan nüfus ise 163 kişi. 20 civarındaki konaklama tesisi, Airbnb evleri ve günübirlik turizm hareketliliği köy ekonomisine canlılık katıyor. Muhtar Şen, turizmin köylüye sağladığı katkıyı şöyle özetledi:
“Bizim geçim kaynağımız zeytinciliktir. Zeytinciliği toptan çalıştığınız zaman para kazanamıyorsunuz. En azından insanlar kendiürünlerini perakende satma imkânına kavuştu. O anlamda bir ekonomik katkısı oldu.”
Kazdağları, Alplerden sonra dünyanın en fazla oksijen barındıran ormanlarına sahip. Bu özellik Yeşilyurt’u sağlık turizmi açısından da cazip hale getiriyor.
Yerli turist yoğun
Köy sakinlerinden Mustafa Soydemir, profesyonel fotoğraf çekimlerine izin şartı getirilmesinin nedenini şöyle anlattı: “İzin almadan evlere girip fotoğraf çekenler oluyordu. Bazı evlerde zaten anahtar yok, kapılar hep açık. O yüzden bu kararı almak zorunda kaldık. Bu uygulama sadece düğün ve mezuniyet çekimleri için geçerli. Normal bireysel gelenler kendi fotoğrafını çekebiliyor, ama evin içine girmemeleri yeterli. Fotoğrafçılar bazen biraz cesur davranabiliyor.”
News
