Doğu ve Güneydoğu’da düğün kültürü değişiyor: Düğünler gösteriş yarışına dönüştü!
Doğu ve Güneydoğu’da düğün kültürü değişiyor: Düğünler gösteriş yarışına dönüştü!
Uzun yıllardır yardımlaşma amacıyla sürdürülen düğünlerde altın takma geleneği son yıllarda farklı bir boyuta taşındı. Özellikle sosyal medyada paylaşılan görüntülerle birlikte takı merasimleri zaman zaman bir gösteriş yarışına dönüşürken, artan düğün masrafları gençleri de zor durumda bırakıyor.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde köklü bir gelenek olan düğünlerde altın takma kültürü, son yıllarda farklı bir boyuta taşındı. Geçmişte dayanışma ve yardımlaşma amacıyla yapılan takı merasimleri, özellikle sosyal medya paylaşımlarının da etkisiyle zaman zaman bir gösteriş yarışına dönüşüyor. Düğün sahiplerinin ve davetlilerin taktıkları altın ve paraları sergilediği görüntüler, kimin ne kadar takı taktığının duyurulmasına kadar varırken, bu durum toplumda tartışmaları da beraberinde getiriyo
Gençler artan masraflardan dolayı evlilikten uzaklaşıyor
Evlenme hazırlığında olan gençler, düğünlerdeki artan masraflar ve gösteriş kültürünün kendilerini zorladığını dile getiriyor. Yakın zamanda evlilik planı yapan Mehmet Ali Kaya, düğünlerin artık gençler için ciddi bir ekonomik yük haline geldiğini söyledi.
Eskiden düğünlerin daha sade bir şekilde yapıldığını belirten Kaya, sosyal medyanın beklentileri artırdığını ifade ederek şunları söyledi: “Evlenmek isteyen gençler olarak en çok zorlandığımız konulardan biri düğün masrafları. Altın, düğün salonu, organizasyon, yemek ve diğer giderler derken maliyetler çok yükseliyor. İnsanlar sosyal medyada gördükleri düğünlere bakıp aynılarını yapmak istiyor. Bu da hem aileleri hem de gençleri zor durumda bırakıyor. Açıkçası birçok arkadaşım bu yüzden evliliği erteliyor.“
“Düğün masrafı 1 milyonu geçti“
Kuyumcu Akif Ölmez de geçmişte altın takmanın yeni evlenen çiftlere destek amacı taşıdığını ancak günümüzde bunun çoğu zaman gösterişe dönüştüğünü söyledi. Ölmez, “Eskiden mahalle görürdü, şimdi herkes görüyor. Sosyal medya paylaşımları beklentiyi yükseltiyor. Kimse eksik görünmek istemiyor. Bu da aileleri maddi ve manevi olarak zorluyor” dedi. Artan altın fiyatlarının düğün maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğini belirten Ölmez, “2025 yılında yaklaşık 500 bin TL’ye yapılan düğün alışverişi bugün 1 milyon TL’nin üzerine çıktı. İnsanlar artık daha çok 14 ayar takıya yöneliyor. Gösteriş büyüyor ama alım gücü sınırlı” dedi.
Ümit Kayaçelebi
“Eskiden düğünler evlerde yapılırdı“
Vanlı halk bilimci, araştırmacı ve yazar Ümit Kayaçelebi, düğün kültüründeki değişimin geçmişten bugüne nasıl şekillendiğini anlattı. Kayaçelebi’ye göre Van’da özellikle 1950’li ve 1960’lı yıllarda düğünler bugünkü gibi gösterişli değil, oldukça sade ve samimi bir ortamda yapılırdı. O yıllarda düğün salonlarının bulunmadığını belirten Kayaçelebi, düğünlerin genellikle evlerde veya bahçelerde gerçekleştirildiğini anlattı. Kayaçelebi, geçmişte düğünlerde takı takmanın da bugünkü kadar gösterişli olmadığını belirterek şöyle konuştu:
“O yıllarda insanlar kendi imkânlarına göre takı takardı. Kimse kimseye ‘şu kadar altın takılacak’ diye bir şart koşmazdı. Bugünkü gibi gelinin üzerinde kilo kilo altınlar olmazdı. Takı merasimleri de tören şeklinde yapılmazdı. İnsanlar düğün sırasında veya sonrasında hediyelerini verirlerdi.“
“O zaman ülfetti, şimdi külfet oldu”
Kayaçelebi’ye göre geçmişte evlilik daha kolaydı. Bugün ise artan masraflar nedeniyle gençler için ciddi bir külfet haline geldi. Kayaçelebi, yaşanan değişimi şöyle özetledi:
“Eskiden evlilik bir yük değildi. İnsanlar birbirine yardımcı olurdu. Mahallede herkes birbirini tanırdı. Kimse kimseyi zor durumda bırakacak taleplerde bulunmazdı. Bugün ise düğünler adeta bir yarışa dönüştü. Gelinin üzerinde o kadar altın oluyor ki neredeyse taşınamayacak hale geliyor. Bu da toplumda yanlış bir zenginlik algısı oluşturuyor.“
Kayaçelebi, Van’ın ekonomik gerçekliği ile düğünlerde sergilenen görüntüler arasında büyük bir çelişki olduğuna da dikkat çekti. Kayaçelebi, Van’da zenginlik ve yoksulluk aynı anda yaşanıyor. Bir yanda büyük ekonomik zorluklar varken diğer yanda bu kadar gösterişli düğünler yapılması dikkat çekici bir durum” dedi.
“En hayırlı düğün sade olandır“
Van İl Müftüsü Dr. Mehmet Sırrı Şık ise evliliğin İslam’da önemli bir yere sahip olduğunu hatırlatarak düğünlerde israf ve gösterişten kaçınılması gerektiğini vurguladı. Şık, yüksek başlık paraları, pahalı takılar ve şatafatlı organizasyonların tarafları borçlandırdığını belirterek, bunun evlilik hayatında huzursuzluklara yol açabileceğini söyledi.
Bazı bölgelerde “helat”, “hançe” veya “şabaş” gibi isimlerle yapılan takı merasimlerinin zamanla zorunluluk haline geldiğini ifade eden Şık, “Kişiler başkasına taktıkları miktarın aynısını hatta daha fazlasını kendi düğünlerinde bekliyor. Bu durum da zaman zaman huzursuzluklara yol açıyor” dedi. Şık, düğünlerin zaman zaman bir gösteriş yarışına dönüştüğünü belirterek, “Hz. Peygamber’in de ifade ettiği gibi en hayırlı düğün, külfeti az ve sade olandır” diye konuştu.
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. KVKK uyarıları ve detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
