Beyza Bedir
2019 yılından bu yana uygulanan “Komşum” Gönüllülük Hareketi, yurtlarda gönüllü öğrencilerin tüketilemeyen yemekleri mobil uygulama üzerinden talepte bulunan komşularla buluşturduğu bir dayanışma projesi olarak öne çıkıyor.
Proje, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü Öğrenci Eğitimi, Sosyal, Kültürel ve Sportif Faaliyetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülüyor. Amaç, gençlerin gönüllü olarak sosyal sorumluluk faaliyetlerinde yer almalarını teşvik etmek, gönüllülük kültürünü yaygınlaştırmak ve yemek israfını önlemek.
6 Aralık 2019’da Ankara’da başlatılan proje, Türkiye geneline yayılarak 514 yurtta uygulanmaya başladı. 2023 yılının şubat ayından itibaren de “Komşum” mobil uygulamasıyla dijital ortama taşındı. Proje sayesinde bugüne kadar 10 milyon 530 bin 884 porsiyon yemek israf olmaktan kurtarıldı. Projeye 30 bin 416 öğrenci gönüllü olarak katıldı, gönüllüler şimdiye kadar 3 bin 879 komşunun kapısını çaldı.
“Projenin 3 temel amacı var”
Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdür Yardımcısı Ali Özdemir, “Komşum” Gönüllülük Hareketi’nin yalnızca bir sosyal sorumluluk çalışması değil, aynı zamanda gençlerin değerlerle buluştuğu bir toplumsal dayanışma modeli olduğunu vurguladı. Özdemir, projenin üç temel amacı bulunduğunu belirterek şunları söyledi:
“Birincisi, israfı önlemek. Yurtlarımızda her gün binlerce öğrencimiz için yemek pişiyor. Ancak tüketilemeyen bu yemeklerin çöpe gitmesini istemedik. İkincisi, sıcak yemeğe ulaşma imkânı olmayan veya yurtlarımızda pişen yemekleri tatmak isteyen komşularımızın, bu yemeklerden güvenli bir şekilde faydalanmasını sağlamak. Üçüncüsü ise öğrencilerimizin merhamet duygusunun gelişmesine katkı sunmak ve gönüllülüğü hayatlarının bir parçası hâline getirmek.”
“Merhamet duygusunu görünür kıldık”
Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nde sosyal çalışmacı olarak görev yapan ve Komşum Gönüllülük Hareketi’nin koordinatörlüğünü yürüten Merve Kavak Erdem, projenin ilk günlerinden bugüne uzanan süreci anlattı: “Başlangıçta yemekleri sefer taslarıyla taşıyorduk. Hijyeni sağlamak ve sıcaklığı korumak için diyetisyenlerle ve mühendislerle çalıştık. Sıcaklığı 60 dereceye kadar koruyan özel kaplar kullanmaya başladık. Deneme-yanılma süreciyle en uygun yöntemi bulduk. Spor Toto’nun desteğiyle pilot uygulamalara başladık. Fayda-zarar dengesini gördükten sonra da proje Türkiye geneline yayıldı.”
Proje sürecinde hijyen kurallarına ve gönüllülerin güvenliğine önem verildiğini anlatan Erdem süreci şöyle anlattı: “Yemeklerin hazırlanmasında işletmecilerimiz hijyen kurallarına uyuyor. Öğrencilerimiz eldiven, bone, kolluk ve maske takıyor. Güvenlik riski olan bölgelerde il müdürlüklerinden araç desteği alıyoruz. Bazı yurtlarda ise komşular, yemekleri yurt kapısından teslim alabiliyor.”
Mobil uygulama üzerinden sisteme kolayca erişim sağlandığını anlatan Erdem, mahremiyeti önemsediklerini ve fotoğraf, videoda yüzlerin görünmemesine özen gösterdiklerini söyledi. Merve Kavak Erdem, projenin toplumsal etkisini ise şu sözlerle anlattı:
“Biz bu projede ‘ihtiyaç sahipleri’ değil, ‘yemekten tatmak isteyen komşular’ diyoruz. Çünkü mesele sadece yemek ulaştırmak değil, komşuluk kültürünü yeniden canlandırmak. Bazen yurtlar, bulundukları mahallede mesafeyle karşılanabiliyor. Ama bu proje sayesinde öğrencilerle mahalle sakinleri arasında sıcak bir bağ kuruldu. Öğrenciler artık o görünmeyen kapıları fark ediyor, çalıyor. Hem toplumun gençlere bakışı değişiyor hem de gençler toplumu tanıyor.”
“Komşum projesiyle komşuluk kültürünü yeniden canlandırdık”
Spor Toto Teşkilat Başkan Yardımcısı ve aynı zamanda projenin fikir sahibi Metin Ayvazoğlu, “Komşum” Gönüllülük Hareketi’nin kuruluş hareketinin Ankara Mehmet Akif Kız Yurdu ile başladığını, muhtar ve kaymakamlık işbirliğiyle Sabancı, Saime Kadın Kız yurtlarını da kapsayacak şekilde genişlediğini söyledi.
Projenin toplumsal ve çevresel etkileri de Ayvazoğlu’nun vurguladığı önemli noktalar arasında: “Komşum projesiyle komşuluk kültürünü yeniden canlandırdık. Aynı apartmanda yaşayan komşular arasında farkındalık yarattık. Devletin yürüttüğü ‘Sıfır Atık’ projesine de destek olduk; artan yemek sadece yemek değil, paylaşılacak bir değer haline geliyor.”
Ayvazoğlu, Damla gönüllülerinin proje sürecinde kritik rol oynadığını belirtti: “Damla gönüllülerimiz, Melike, Gizem, Feyza, Zeynep, Reyhan, Ebru, Neva ve birçok genç, elini taşın altına koydu. Bu sayede projenin dijital altyapısı hayata geçti ve Türkiye geneline yayıldı.”
“Komşum projesi toplumsal dayanışmanın ve duyarlılığın bir sembolü”
Tüm bu organizasyon ve planlamanın ardından, gönüllü öğrencilerin kendi gözlerinden anlattıkları hikâyeler, projenin günlük yaşamdaki etkilerini ortaya koyuyor. Gönüllü öğrenci Betül G. için “Komşum”, sadece yemek paylaşımı değil, toplumsal bağları güçlendiren bir iyilik hareketi:
“Bence ‘Komşum’ sadece bir sosyal sorumluluk projesi değil aynı zamanda toplumsal dayanışmanın ve duyarlılığın bir sembolü. Bir komşu, her zaman yakınında olmasa da ihtiyaç anında yardımına koşandır. Bu projede de aynı felsefe var: bir araya gelip elimizdeki imkanları paylaşarak, etrafımızdaki insanlara destek olmak. Bu, yoksulluğun ve ihtiyaçların farkında olmayı, empatiyi ve paylaşmayı hatırlatan bir köprü oldu benim için. ‘Komşum’ aslında bir başkasının yaşamına dokunarak, toplumsal bağları güçlendiren bir iyilik hareketi.“
News
