Binaları deprem değil ihmal yıkıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Rümeysa Nur Karaosmanoğlu

2023 yılında yaşanan 6 Şubat depremleri, binaların oturduğu zeminlerin ve yeraltı sularının yapılar üzerindeki etkisini mühendislik dünyasının bir numaralı gündemi haline getirdi. İnşaat, jeoloji ve jeofizik alanındaki yeni bulgular ışığında yapıların yeniden irdelenmesi gerektiğini belirten Jeoloji Mühendisi Burak Benlioğlu, mevcut 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği üzerindeki revizyon çalışmalarının sürdüğünü kaydetti. Benlioğlu, 2026 yılı veya 2027 başında çıkması beklenen yeni yönetmeliğin; projeden inşaat aşamasına, yapı malzemelerinden uygulama standartlarına kadar her detayın daha güvenilir bir zemine oturtulmasını sağlayacağını ifade etti.

Korozyonu hızlandıran işletmelere dikkat

Binaların yapım yılından itibaren kullanılan çelik ve beton gibi yapı malzemelerinin dayanımına bağlı belirli bir ömrü olduğunu anımsatan Benlioğlu, dışarıdan yapılan bilinçsiz müdahalelerin, tadilatların ve temellerin kazılmasının bu süreci hızlandırdığını aktardı. Özellikle alt katlardaki ticari işletmelerin taşıyıcı sistemlerde yarattığı tehlikeye değinen Benlioğlu, “Özellikle binaların alt katlarında fırın, oto yıkamacı gibi suyla teması yoğun olan ve korozyonu artıran işletmelerin bulunması binaların ömrünü ciddi oranda kısaltmaktadır. Bu tür dezavantajlı durumlara karşı vatandaşların uzman kişilere danışarak yaşadıkları binaları inceletmeleri ve analizlerini yaptırmaları gerekmektedir” şeklinde uyardı.

Burak Benlioğlu

Bodrum katları yapı kimliğine kavuşmalı

Bir binanın taşıyıcı sisteminin oturduğu temel ve bodrum katlarının hayati önem taşıdığını vurgulayan Benlioğlu, binaların da araçlar gibi periyodik bakıma ihtiyaç duyduğunu dile getirdi. Sahadaki gözlemlerini paylaşan Benlioğlu, “Tıpkı araçlara yapılan periyodik bakımlar gibi, binaların da özellikle yüklerin yoğunlaştığı bodrum katlarında bakıma, yani bir ‘yapı kimliğine’ sahip olmaya ihtiyacı vardır. Deprem sonrası yapılan incelemelerde binaların neredeyse tamamının bodrumlarında ciddi nem ve korozyon sorunları olduğu görülmüştür” dedi. Ayrıca atıl eşyalarla doldurulan bodrumların iyi havalandırılmasının ve demir donatıların açıkta bırakılmamasının bina ömrünü uzatmak için şart olduğunu sözlerine ekledi.

Adana’daki alüvyon zemin ve su baskınları

Eski binalar projelendirilirken günümüzdeki süper hücreli fırtınalar ve aşırı yağışların pek dikkate alınmadığını belirten Benlioğlu, temele inen şiddetli yağmur sularının en büyük korozyon sebebi olduğunu anlattı. Yeraltı sularının yapıları nasıl tehdit ettiğini Adana örneği üzerinden açıklayan Benlioğlu, “Yeraltı suları kendisini bodrum katlarında gösterir; örneğin Adana’nın güneyindeki alüvyon zeminlerde yeraltı su seviyesinin yükselerek bodrumlara kadar ulaştığı sıkça görülmektedir” diye konuştu. Suyun tahliyesi için binaların etrafına parapetlerin inşa edilmesi ve yüzeysel drenaj sistemleri kurularak suyun temele ulaşmadan uzaklaştırılması gerektiği uyarısında bulundu.

Çözüm kağıt zerinde değil, zorunlu eğitimde

Toplumda ve inşaat sektöründe deprem bilincinin henüz tam anlamıyla yerleşmediğine dikkat çeken Benlioğlu, Türkiye’deki mevcut deprem yönetmeliklerinin dünya standartlarında olduğunu ancak iyi projelerin sahada insan hatası kurbanı olduğunu belirtti. Sorunun çözümünün yapı güvenliği eğitimlerinden geçtiğini vurgulayan Benlioğlu, “Bunların sahada uygulanması aşamasında insan inisiyatifinden kaynaklanan ciddi eksiklikler görülmektedir. Bu nedenle yapı güvenliği ve doğru inşaat uygulamaları konusunda zorunlu eğitimlerin hayata geçirilmesi büyük bir ihtiyaçtır” ifadelerini kullandı.