Van’da bir kavga nasıl kuşakların husumetine dönüşüyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Fatma Uçkan

Van’da aileler ve aşiretler arasında yaşanan anlaşmazlıklar, kimi zaman taraflar arasındaki bir tartışmanın ötesine geçerek geniş aileleri içine alan uzun süreli husumetlere dönüşüyor. Geçmişte yaşanan bir kavga, ‘namus’ ve aile onuru gibi kavramlarla birleştiğinde taraflar arasındaki gerilim yıllarca devam edebiliyor; bazı durumlarda ise kan davasına dönüşerek sonraki kuşaklara taşınabiliyor.

Son dönemde Van’da ve farklı kentlerde yaşayan Vanlı aileler arasında yaşanan, kavga ve ölümle sonuçlanan olaylar bu sürecin güncel örneklerini oluştururken, geçmişte yıllarca devam eden husumetlerin barışla sona erdirildiği örnekler de bulunuyor. Aile büyükleri ve kanaat önderlerinin araya girdiği bu süreçlerde taraflar aynı sofrada buluşarak husumeti sona erdirebiliyor.

Bu tablo, aileler arasında başlayan anlaşmazlıkların hangi aşamada husumete dönüştüğünü, “namus”, aile onuru ve intikam anlayışının bu süreçteki yerini ve yıllarca süren çatışmaların nasıl sona erdirilebildiğini gündeme getiriyor.

Peki, aileler arasındaki anlaşmazlıklar nasıl husumete dönüşüyor? “Namus”, “aile onuru” ve “intikam” gibi kavramlar bu süreçte nasıl bir rol oynuyor? Ve daha önce kan davasına dönüşen anlaşmazlıklar nasıl sona erdiriliyor?

Üç kişinin öldüğü kavganın ardından yıllarca süren husumet

Van’ın bir ilçesinde bundan 10 yıldan daha uzun süre önce iki farklı aşiretin mensupları arasında silahlı kavga çıktı. Eski bir husumet nedeniyle yaşanan olayda 65 yaşındaki M.Y., 25 yaşındaki S.K. ve 18 yaşındaki A.Ç. hayatını kaybetmiş, sekiz kişi de yaralanmıştı.

Silahlı kavganın ardından iki aşiret arasında kan davası başladı. Yaşananların yeni ölümlerle devam etmemesi için yetkililer ve bölgedeki kanaat önderleri devreye girdi. Taraflar arasında yürütülen girişimlerin ardından yıllar sonra iki aşiretin mensupları barış yemeğinde bir araya geldi. Yemeğin ardından taraflar Kur’an-ı Kerim’e el bastı ve tokalaşarak barıştı. Barışın sağlanmasında rol alan aşiret lideri N.B., husumetin kısa sürede çözülmesinin önemine değinerek şöyle konuştu: “Ben bu kan davasını torunlarına, çocuklarına bırakmadan kısa bir süre içerisinde çözen başta aile büyüklerine, araya giren, emek sarf eden akil insanların tamamına teşekkür ediyorum. İncir çekirdeğini doldurmayacak basit meselelerde niye birbirimizin canına kıyalım.”

Bir tarafta kavga, diğer tarafta barış sofrası

Van’da farklı zamanlarda yaşanan bu olaylar, aileler ve aşiretler arasındaki husumetlerin nasıl sona erdirilebildiğine ilişkin örnekler arasında yer aldı. Üç kişinin hayatını kaybettiği silahlı kavganın ardından yıllarca devam eden kan davası sona erdirildi.

Van’da iki aile arasında “namus meselesi” nedeniyle yaşanan taşlı sopalı kavga bunun son örneklerinden biri oldu.  Yine Antalya ve Konya’da Vanlı aileler arasında yaşanan ve ölümle sonuçlanan olaylar ise geçmişten gelen husumetlerin Van dışında da devam edebildiğini gösteren olaylar olarak gösterilebilir.

Mehmet Sırrı Şık

“İnsanı ve onu eğiten mercileri doğru analiz etmek gerekiyor”

Van İl Müftüsü Dr. Mehmet Sırrı Şık, aileler arasında yaşanan şiddet olaylarının değerlendirilmesinde insanın ve onu şekillendiren çevrenin birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. Şık, insanlık tarihinin başlangıcından itibaren öldürme eğiliminin bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“İnsanı ve onu eğiten mercileri doğru analiz etmek gerekiyor. İnsan doğru bir eğitim ve doğru örneklerle yönlendirilmezse, bu tür davranışlar topluma sirayet edebilir. Hayat kriterlerimizi insani ve manevi olarak doğru belirlemezsek, herhangi bir fırtına veya olumsuz durum bizi kolayca sürükleyebilir. Vatandaşa İslam’ın hakikatlerini anlatmak, Peygamberimizin nasihatlerini aktarmak gerek. Böylece olaylar İslami ve ahlaki çerçevede çözülebilir.“

Şık, Kur’an-ı Kerim’de barış ve huzurun korunmasına yönelik çağrılar bulunduğunu belirterek, insanları şiddete ve kan davasına yönelten anlayışlardan uzak durulması gerektiğini söyledi.

Dr. Ayşe Kaşıkırık

“Sosyolojik bir sorun”

Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ayşe Kaşıkırık, aşiret kavgaları ve kan davalarının yalnızca adli olaylar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Kaşıkırık, şunları söyledi:

“Aşiret kavgaları ve kan davaları, sadece basit birer adli olay değil; geçmişteki kamusal otorite boşluğu, suçun tüm akrabalara mal edildiği kolektif sorumluluk anlayışı ve kırsal kaynak kıtlığından beslenen sosyolojik bir sorundur. Bu sarmalı polisiye tedbirlerle ya da sadece silahları toplayarak bitirmek mümkün değildir. Kesin çözüm; hukukun üstünlüğünün en ücra köşeye kadar ulaştırılarak adalete olan güvenin inşasından, gençlerin aşirete ekonomik bağımlılığını bitirecek bölgesel kalkınmadan ve uzlaşı kültürünü aşılayan eğitimden geçer. Temel hedef, aşiret yapısını zorla yok etmek değil; onun “silahlı bir savunma mekanizması” olma işlevini bitirip, yalnızca kültürel bir dayanışma unsuru haline gelmesini sağlamaktır.“