Kelime başına hayat kurmak: Okurları insan değil “botlar”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Berfin Şengil

Arama motorlarında üst sıralara çıkmak isteyen web sitelerinin uyguladığı “SEO” (Arama Motoru Optimizasyonu) yöntemi, dijital dünyada büyük ve görünmeyen bir sömürü çarkı yarattı. Arama motorlarının siteleri taramak için kullandığı “bot” adı verilen yazılımlar; metnin uzunluğuna, anahtar kelimelerin sıklığına ve başlık dizilimine bakıyor. Sitenin üst sıraya çıkması ise tamamen “bot”ların koyduğu kurallara uymasına bağlı.

Bu algoritmaları tatmin etmek için doğan “içerik yazarlığı” sektörü, özellikle işsiz gençlerin sığındığı güvencesiz bir alana dönüştü. Nitelikli yayıncılık yerine bot’ların anladığı dilden kelime üretmeye zorlanan ve kelime başına ücret alan gençler, şimdilerde ise hızla yayılan yapay zeka araçları yüzünden hem işlerini kaybetme hem de düşen ücretlerle ezilme tehlikesiyle karşı karşıya.

Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla beraber çalışma şartları daha da ağırlaşan bu “hayalet yazarlar”, bot’ların koyduğu kurallara göre kelimeleri diziyor. İletişim ve edebiyat fakültesi mezunu olan, günün 10-12 saatini ekran başında, “bot’lar okusun diye” kelime üreterek geçiren üç farklı içerik yazarı, bu görünmeyen sistemin mutfağını ve yaşadıkları sorunları 9. Köy’e anlattı.

“İnsan odaklı yazmanız mümkün değil”

Görsel İletişim Tasarımı mezunu olan 26 yaşındaki Sude Bakıcı, mezun olduktan sonra ajanslarda iş bulamayınca freelance (serbest zamanlı) olarak içerik yazarlığına başladığını söyledi. Sistemin temelinin matematiksel kurgudan ibaret olduğuna dikkat çeken Bakıcı, sistemin işleyişini şöyle anlattı:

“Panelinize bir sipariş düşüyor: ‘En iyi bulaşık makinesi markaları’ gibi. Bu siparişin altında ise genel hatlarıyla şu sert kurallar yazıyor: Bu kelime, yazılacak metinde tam 4 kez geçmeli. Başlıkta ve ilk 100 kelimede mutlaka bu kelime kalıbı kullanılmalı. Ayrıca metin en az 1500 kelimeden oluşmalı.

Bot; anahtar kelimenin sıklığına, başlıkların kod yapısına ve metnin uzunluğuna bakar. Bot’u kandırmak veya tatmin etmek zorundasınız. Onun için çok  saçma duran, aynı şeyi defalarca tekrar ettiğimiz paragraflar yazarız. Örneğin sırf kelime sayısı dolsun ve ‘bot’ sitede daha çok kalsın diye bir yemek tarifinin başına o yemeğin tarihçesini bile eklediğimiz olur.”

Kirasını ödemek için her gün yaklaşık 5 bin kelime yazdığını belirten Bakıcı, kelime başına 15-20 lira kazandığını, günlük kazancının da sadece 150 lira olduğuna dikkat çekti.

“Şimdi ise patronlar ‘Zaten ChatGPT yazıyor, siz sadece kontrollerini yapsanız yeterli’ diyip kelime başı ücretleri 7-8 kuruşa düşürmenin derdine düştüler” diyen Bakıcı, yapay zekanın işlerini elinden almaya başladığına işaret etti.

 “Tek bir algoritma güncellemesiyle işimizi kaybediyoruz”

28 yaşındaki Türk Dili ve Edebiyatı mezunu Merve Yavuz, yaklaşık 2 yıldır bilgisayar başında, içerik üreterek geçiren gençlerden biri. Yavuz, yazarların iş bulduğu “içerik panelleri” ve arama motoru güncellemelerinin güvencesiz çalışmayı daha da artırdığını vurguladı. Sistemini bir çeşit “borsa” olarak düşünülebileceğine işaret eden Yavuz, sonrasındaki süreci şöyle anlattı:

“Müşteri sisteme girer ve ‘Bana çamaşır ve kahve makinesi arızalarını konu alan 10’ar tane 1000 kelimelik yazı lazım’ der. Bu sipariş hemen sistemin havuzuna düşer ve benim gibi yüzlerce genç için bu siparişi kapma yarışı başlar. İş düştüğü anda ‘Al’ butonlarına basmanız gerek, yoksa birkaç saniyede ortada sipariş kalmaz. Belirlenen sürede işi teslim etmezseniz iş sizden alınır, puanınız düşer ve bir süre sipariş alamayacağınız bir cezayla baş başa kalabilirsiniz. Bu arada teslim süreleri bir gün de olabilir, 2 saat de.”

Yazıları teslim ettikten sonra otomatik bir “özgünlük taraması” yapıldığını söyleyen Yavuz, “Eğer yazdığınız bir cümle, internetteki başka bir yazıyla yüzde 90 benzerlik gösterirse sistem yazıyı reddeder” dedi.

Google’ın yılda birkaç kez çekirdek algoritma güncellemesi yaptığını, bir sitenin buna bağlı düşen trafiğinin faturasının da kendilerine kesildiğini anlatan Yavuz, “Ödemelerimizi kesme ya da gecikmeli ödemeler çok sık karşılaştığımız bir durum. Şimdi bir de yapay zekaya karşı savaş veriyoruz. ‘İnsanlaştırmamız’ için verilen yapay zekanın saçmalıklarını düzeltmek, sıfırdan yazmaktan daha zor ama kelime başı 5 kuruş” diye konuştu.

“İnternetin ‘çöp içerik’ amelesi oldum”

25 yaşındaki Gazetecilik mezunu Arif Kavak ise sektördeki istihdam darlığı nedeniyle son bir yıldır içerik yaptığını söyledi. Kavak, sektörün yaşadığı çıkmazı ve yaşadığı zorlukları şöyle anlattı: “Mezun olurken yaptığım haberlerle topluma dokunmak gibi bir hayalim vardı. Ancak şu an geldiğim noktada interneti bir ‘bilgi çöplüğüne’ dönüştüren sistemin amelesiyim. Sigortasız çalışıyoruz ve bileklerimiz ağrıyana, gözlerimiz kan çanağına dönene kadar klavye başındayız. Çünkü belli bir mesai saatimiz yok.”

İçerik yazarlığında tam bir kuralsızlığın hakim olduğunu söyleyen Kavak, “Vergi kaydımız veya sözleşmemiz olmadığı için herhangi bir hak talebinde bulunamıyoruz. Emeğinizin karşılığı tamamen ajans sahibinin vicdanına kalıyor” dedi.

Kaydolduğu ajansta bir ay boyunca 100 bin kelime yazdığını anlatan Kavak, yöneticilerin ise “müşteri ödeme yapmadı” diyerek, kendilerini aylarca oyaladığını, başta kira, gıda olmak üzere temel harcamalarını karşılayamayacak hale geldiklerini söyledi. Kavak sektörde çalışanların durumunu ise şöyle özetledi: “Müşteri, ‘Sitede yazı dursun, Google bot’u gelsin, tık alsın ve reklam gösterelim’ derdinde. Bizler ise diplomalarıyla evde oturan, klavye başında hayalleri lime lime edilen dev bir görünmeyenler ordusundayız.“