Van’ın köylerinde elektrik misafir gibi: Gidiyor, geliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Büşra Tekin

Van’ın birçok kırsal mahallesinde elektrik kesintileri günlük hayatın olağan bir parçası haline geldi. Köylüler artık kesintileri konuşmaktan çok, onlarla yaşamayı öğrenmiş durumda. Evlerde hazır bekletilen el fenerleri, bahçelerdeki ocaklar ve alternatif çözümler, yıllardır süren alışkanlığın sonucu olarak görülüyor.

9.Köy’ün görüştüğü köylüler, elektriklerin özellikle yaz ve kış aylarında sık sık kesildiğini, bazen birkaç saat içinde birden fazla kez gidip geldiğini, bazen de kesintilerin gün boyu sürdüğünü anlatıyor. Öyle ki artık köylüler için kesintileri normalleştirmiş.

Her evde fener, her bahçede alternatif çözüm

Köylüler, elektrik kesintilerine karşı yıllar içinde kendi önlemlerini geliştirmiş durumda. Bir köylü,  hemen her evde birkaç el feneri bulunduğunu, elektriklerin ne zaman kesileceğinin bilinmemesi nedeniyle insanların hazırlıklı yaşadığını söylüyor.

Elektrik olmadığında günlük yaşam tamamen durmuyor. Özellikle kırsal yaşamın doğası gereği birçok iş alternatif yöntemlerle sürdürülebiliyor. Yemekler bahçelerdeki ocaklarda ya da tandır evlerinde hazırlanıyor. Birçok evde yaz-kış kullanılabilen soba ve ocaklar bulunuyor.

İletişimin kopması en büyük sorun

Köylerde en elektrik kesintisinin yarattığı en büyük sorun, iletişimin kopması. Çünkü elektrik kesildiğinde baz istasyonları da devre dışı kalıyor ve bu durum, telefon ve internet erişimini olanaksız hale getiriyor. Bir köy sakini, yaşadıkları zorluğu, “Biz bazen telefonlara ulaşamayınca elektriklerin gittiğini anlıyoruz. Çünkü elektrik gidince şebeke de gidiyor” diye anlatıyor.

Okullarda dersler aksıyor

Elektrik kesintilerinden en fazla etkilenen yerlerden biri de köy okulları.

Görüşülen öğretmenlerden biri, elektrik kesintileri nedeniyle fotokopi makinelerinin çalışmadığını, sınav hazırlıkları ve ders materyallerinin çoğaltılmasında sorun yaşandığını söyledi. Akıllı tahtaların kullanılamadığını belirten öğretmen, kesinti yaşanan günlerde eğitim faaliyetlerinin önemli ölçüde aksadığını ifade etti.

Bir başka öğretmen ise sorunun yalnızca eğitim teknolojileriyle sınırlı olmadığını anlattı. Okulun su ihtiyacının kuyu ve dinamo sistemiyle karşılandığını belirten öğretmen, elektrik kesildiğinde suyun da kesildiğini söyledi.

Bu durumda öğrencilerin tuvalet ve el yıkama ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çektiğini aktaran öğretmen, özellikle yaz aylarında sorunun daha da büyüdüğünü ifade etti.

“Köyde elektrik kesilir” düşüncesi yerleşmiş

Kent merkezlerinde birkaç dakikalık kesintinin bile şikâyet konusu olduğunu belirten bir öğretmen, köylerde ise yıllardır süren kesintiler nedeniyle insanların beklentilerinin düştüğünü söyledi.

Birçok köylü artık artık olağan karşılıyor ve “Köyde yaşıyoruz, elektrik kesilir” düşüncesiyle hareket ediyor. Bu nedenle de  çoğu zaman bildirme gereği bile duymuyor. Bu durumun, sorunun görünürlüğünü de azalttığı ifade ediliyor.

Sağlık cihazları çalışmıyor

Köylüler, elektrik kesintilerinin günlük yaşamı zorlaştırmasının yanında sağlık açısından da risk oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle oksijen cihazı gibi elektrikle çalışan tıbbi ekipman kullanan hastaların bulunduğu evlerde kesintilerin ciddi sorunlara yol açabildiği ifade edildi.

Bazı köylüler, arıza bildiriminde bulunduklarında ekiplerin müdahale ettiğini ancak genel kesintilerde çoğu zaman yalnızca “arıza var, giderilecek” bilgisi aldıklarını söyledi.

VEDAŞ: Planlı kesintiler önceden duyuruluyor

Konuya ilişkin görüştüğümüz Van VEDAŞ İl Müdürü Ercan Kısacık ise planlı bakım ve yatırım çalışmalarından kaynaklanan kesintilerin önceden duyurulduğunu söyledi.

Kısacık, vatandaşlara SMS yoluyla bilgilendirme yapıldığını ancak bazı durumlarda bu mesajların takip edilmemesi nedeniyle planlı kesintilerin uzun süreli arıza olarak değerlendirilebildiğini ifade etti.

Van’ın birçok kırsal mahallesinde elektrik kesintileri yalnızca enerjiye erişim sorunu değil; iletişimden eğitime, sudan sağlığa kadar günlük yaşamın birçok alanını etkileyen bir mesele olarak varlığını sürdürüyor. Ancak belki de en dikkat çekici olan, yıllar içinde kesintilerin değil, kesintilere alışmanın sıradanlaşmış olması.