Diyadin 40 yıl önceki nüfusuna geriledi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İhsan Birgül

100 yıl önce belediye statüsü kazanan Ağrı’nın Diyadin ilçesi, son yıllarda verdiği göçlerle hızlı bir nüfus düşüşü yaşıyor. 2016 yılında 42 bin 123 kişilik nüfusa sahip olan ilçe, TÜİK’in 2024 verilerine göre 1985 yılındaki, yani 40 sene önceki nüfusu olan 36 bine düştü. Bu rakamın yerel kaynaklara göre 30 binin de altında olduğu belirtiliyor.

Ağrı’nın üniversiteye en çok öğrenci gönderen ilçelerinin başında gelen Diyadin, işsizlik ve yoksulluk oranlarında da üst sıralarda yer alıyor. Doğalgaz hattı geçmesine rağmen en pahalı doğalgaz kullanımına sahip ilçelerden biri olan Diyadin’de doğalgaz yalnızca merkezde ve bazı mahallelerin bir kısmında mevcut.

İlçenin asırlık sorunu olan yol, su ve altyapı problemleri ise hâlâ çözülmüş değil. Kaplıca, antik mağara ve kanyon gibi tarihî ve turistik alanlara sahip olan ilçe; işsizlik ve hizmet yoksunluğunun doğurduğu yatırımdan kazanç elde edememe korkusu nedeniyle büyük ama nüfusu az bir köye dönüşmüş durumda.

“İşsizlik ve nüfus düşüşü dükkân kapattırıyor”

Diyadin Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Nuri Özden’e göre nüfus azalmasının başlıca nedeni işsizlik ve bunu şöyle açıklıyor:

“Temel sebeplerin başında işsizlik geliyor. Bu da insanları göçe zorluyor. İlçe insanı burada iş sahaları olmadığı için ailesini bırakıp batı illerine çalışmaya gidiyor. Aile burada mağdur olurken çalışmaya giden kişi de gittiği yerde kira ödeyerek ayrıca mağdur oluyor. Bir süre sonra bu mağduriyeti ortadan kaldırmak için mecburen göç ediyor.”

Göçlerin esnaf üzerinde ciddi etkileri olduğu belirtiliyor. İlçede bulunan 10-11 zincir market şubesinin küçük esnafın işini zorlaştırdığı ifade edilirken, nüfus azalması nedeniyle siftah yapmadan dükkân kapatan esnafların olduğu kaydediliyor. Aidatını ve sigortasını karşılayamayan esnafın dükkân kapatmak zorunda kaldığı belirtiliyor. Nüfus azaldıkça işlerin düştüğü, işler düştükçe göçün arttığı bir kısır döngü yaşandığı ifade ediliyor.

“Yanlış tarım politikaları ve hizmetsizlik göçe zorluyor”

Diyadin Ziraat Odası Başkanı Niyazi Polat ise temel sebebin yanlış tarım ve hayvancılık politikaları nedeniyle boşalan köyler olduğunu savunuyor ve şöyle konuşuyor: “Yanlış tarım ve hayvancılık politikaları insanları köylerden ilçe merkezine taşıdı. İlçedeki hizmetsizlik ve beklentilerinin altındaki yaşam koşulları bu sefer de onları ilçeden başka illere göçe zorladı.”

Polat, geçmiş zamanlarda yaşanan yayla yasaklarının hayvancılığın önünü kestiğini söyleyerek, “Buna son zamanlardaki çiftçi Bağ-Kur primlerindeki artışlar, artan mazot ve gübre fiyatları da eklenince insanlar artık girdi-çıktı hesabına girdi. Desteklerden de yeterince yararlanılamıyor. Arz ile talep birbirini karşılamayınca mecburen tarım ve hayvancılık faaliyetlerini bırakıyorlar” diyor.

Polat, yeni neslin tarım faaliyetlerinden uzaklaştığını da belirterek, engebeli coğrafya nedeniyle teknik araçların kullanılamadığını, bunun da tarım ve hayvancılıkta düşüşe yol açtığını söylüyor.

“Yüzde 50 iş kaybı yaşıyoruz”

Çarşı esnafından Nihat Kaya, bazı günler çarşıda müşteriden çok esnaf bulunduğunu belirterek nüfus azalmasının işlerine olumsuz yansıdığını anlatıyor. Market işletmecisi Doğan Yaşlı ise göç ederken borç bırakan müşterilere dikkat çekerek sorunun farklı bir boyutuna işaret ediyor.

Taksici esnafı Mehmet Güven, “Zaten korsan taksiler yüzünden işlerimiz kötüydü. Şehrin göç vermesi işleri daha da kötü yaptı” diyor. Göçlerin işlerinde yüzde 50’ye varan düşüşe yol açtığını belirten Kıyasettin Yıldız ise göçün işsizlik ve mevsim koşullarına bağlı olduğunu ifade ediyor. Geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik kaygılarının ve ceza alma korkusunun da yalnızca ilçeden değil, ülkeden göçe neden olduğunu sözlerine ekliyor.