Özgecan Siyez
İzmir’de kadına yönelik şiddet, son 1 yılda dikkat çekici biçimde arttı. Kadınları ve Çocukları Koruma ve Yaşatma Derneği’nin (KAÇOK) yürüttüğü saha araştırmasına göre, 2025 yılı itibarıyla kentte 43 kadın cinayeti, 19 şüpheli kadın ölümü yaşandı. Araştırma, kentte kadınların en çok psikolojik şiddete maruz kaldığını ortaya koydu.
KAÇOK Derneği ve derneğin hukuk müşaviri Av. Merve Aybar Güler tarafından yürütülen saha çalışması kapsamında derlenen veriler, İzmir genelinde kadına yönelik şiddetin boyutlarını ilçelere göre gözler önüne seriyor. KAÇOK Derneği’nin saha gözlemleri ve resmi olmayan verilerine göre, kadın cinayetlerinin en yoğun yaşandığı ilçeler arasında Konak (%28), Karabağlar (%22) ve Buca (%19) ilk sıralarda yer alıyor. Bu ilçeleri Bayraklı (%15) ve Menemen (%10) izliyor.
“Şiddet biçim değiştirdi”
Genel tablo, İzmir’de şiddetin biçim değiştirdiğini gösteriyor. Fiziksel saldırıların yerini giderek psikolojik, ekonomik ve duygusal şiddet biçimleri alıyor. Buna karşın, bazı ilçelerde farkındalık çalışmaları ve kadın dayanışma ağları sayesinde bildirim oranları artıyor. Uzmanlar, özellikle ekonomik bağımsızlığın ve psikososyal destek ağlarının güçlendirilmesinin, şiddet döngüsünü kırmak için kritik olduğunu vurguluyor.Verilere göre, psikolojik şiddet vakaları 2 bin 28’e ulaşarak fiziksel şiddetin iki katına çıktı. Ekonomik kriz ve işsizlik, 476 ekonomik şiddet vakasıyla kadınları finansal olarak daha savunmasız hale getiriyor.
Araştırma, özellikle düşük gelirli mahallelerde çok sayıda vakanın kayıt dışı kaldığını, kadınların şiddeti bildirmekten çekindiğini ortaya koyuyor. KAÇOK’un saha ekipleri, bu durumu “görünmez şiddet” olarak tanımlıyor.
“Hukuki süreç uzun ve yıpratıcı”
KAÇOK Derneği’nin hukuk müşaviri Av. Merve Aybar Güler, hukuki açıdan durumun ciddiyetine dikkat çekerek kadınların sistemde yaşadığı zorlukları şöyle özetliyor: “Kadınlar çoğu zaman şiddet döngüsünden çıkamıyor çünkü hukuki destek alma süreci hem uzun hem de duygusal açıdan yıpratıcı. KAÇOK olarak bu döngüyü kırmak için mahalle bazlı destek mekanizmaları oluşturuyoruz. Her kadın, yaşadığı şiddetin adını koyabilmeli ve yargı önünde yalnız olmadığını bilmelidir.”
Sosyoekonomik uçurum şiddeti artırıyor
Sosyolog Kürşat Şahin Yıldırımer ise ilçeler arasındaki farkın ekonomik ve sosyal koşullardan kaynaklandığını vurguluyor: “Yoğun göç alan bölgelerde sosyal bağlar zayıf, ekonomik kaygılar yüksek. Bu ortam şiddeti görünmez kılıyor. Toplumsal dayanışmayı güçlendirmedikçe bu oranlar düşmez.”
Yıldırımer’e göre, Konak ve Karabağlar gibi yüksek göç alan ilçelerde kadınların yalnızlaşması, şiddeti meşrulaştıran sessiz bir kültür yaratıyor. Buna karşın Karşıyaka gibi farkındalık düzeyi yüksek ilçelerde, bildirim oranlarının fazla olması şiddetle mücadelede önemli bir fark oluşturuyor.
“Kadın Güvenlik Haritası” yolda
KAÇOK Derneği, 2025’in sonuna kadar İzmir’in 30 ilçesini kapsayacak yeni bir “Kadın Güvenlik Haritası oluşturmayı hedefliyor. Yürütülecek bu çalışma; her ilçedeki şiddet türlerini, yoğunluk noktalarını ve risk haritalarını ortaya koyacak. Av. Güler, bu adımın yalnızca veri üretmek değil, aynı zamanda önleyici müdahale mekanizmaları geliştirmek açısından da büyük önem taşıdığını belirtiyor: “Şiddet verilerini görünür kılmak, sessiz kalan kadınlara da bir dayanışma alanı yaratmak anlamına geliyor. Amacımız yalnızca rakamları açıklamak değil, bu rakamların arkasındaki hayatlara ulaşmak.”
News
