Elmas Berna Öztürk / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos
Her sene olduğu gibi bu sene de Kurban Bayramı öncesinde kurbanlıklar pazarlarda yerini aldı ama fiyatlar önceki seneleri arattı. Bu yıl bir büyükbaşın fiyatı 80 bin ile 350 bin lira arasında değişirken bir küçükbaş ise 13 bin ile 40 bin arasında satıştaydı. 5 bin 450 liralık vekaleten kurban kesiminde ise rekor kırıldı.
Enflasyon karşısında artan fiyatlar ve azalan alım gücüyle Kurban Bayramı da eski bolluğunu yitirdi. 2020’de yüzde 14’lerde olan enflasyon, 2025 Mayıs ayı itibariyle yüzde 35’e yükseldi. Bu yıl büyükbaş hayvanlar 80 bin lira ile 350 bin lira arasında alıcısını beklerken küçükbaş hayvanlar da 13 bin lira ile 40 bin lira arasında satıştaydı. 5 sene önce bir büyükbaş 5 bin lira ile 30 bin lira arasında satılırken bir küçükbaş ise 800 lira ile 3 bin 500 lira arasında değişmekteydi.
Fiyatlar 10 kattan fazla arttı
2020’de 5 bin liraya alınabilen bir büyükbaş hayvan, 2025’te en az 80 bin liraya satılıyor. Son 5 yılda fiyatlar 10 kattan fazla arttı. Canlı ağırlık kilogram fiyatı ise 24,61 liradan 300,38 liraya yükselerek yaklaşık 12 kat arttı.
Hisse bedelleri ücretin 2 katından fazla
Bu yıl pazarlıkla 195 bin liraya alınan bir kurbanın hisse bedeli 65 bin lira oldu. Ortalama fiyatı 150 bin lira olan bir büyükbaşın hisse bedeli ise 50 bin lira değerinde. Bu fiyatlar, net asgari ücretin iki katından fazlaya denk gelmekte. Net asgari ücret fiyatının 2 bin 300 lira olduğu 2020 yılında ortalama fiyatı 10 bin lira olan bir büyükbaş hayvanın hisse bedeli ise 3 bin 300 bin liraydı.
Vekaleten kurban kesiminde rekor
Üreticisi yerli, alıcısı yerli fakat fiyatlar pahalı. Bu fiyatlar karşısında ibadetini yerine getirmek isteyen vatandaşlar ise vekaleten kurban kesimine yöneldi. Yurt içi ve yurt dışı fiyatları arasında her geçen yıl makasın açıldığı vekaleten kurban kesiminde Türkiye Diyanet Vakfı ücretlendirmeleri yurt içinde 13 bin 500 lira, yurt dışında 5 bin 450 lira olarak açıkladı. Türkiye Diyanet Vakfı yetkilisi, 2024 yılında 750 bin vatandaşın vekaleten kurban kestirdiğini, bu sene ise 900 bin vatandaşın vekaleten kurban kestirerek rekor sayıya ulaştıklarını belirtti.
Fiyat farkının nedenlerinden bahseden vakıf yetkilisi, “Aylar öncesinde yapılan ihalelerle birlikte o bölgenin geçim kaynakları, ekonomik kaynakları ve çevre şartları etkili oluyor. Mesela Afrika çoğunlukla hayvancılıkla geçinen bir bölge olduğu için oradan alınan kurbanlar daha ucuz maliyetli oluyor bundan dolayı yurt dışı fiyatları yurt içinden daha ucuz” dedi.
“Üreticiler yüksek maliyet ve güvencesizlikle meslekten uzaklaşıyor”
Her geçen yıl üreticinin maliyeti artarken elde ettiği kâr azalıyor. 12 yıldır hayvancılık ve kurban satışı yapan Suat Coşkun, 9.Köy’e yaptığı açıklamada üreticinin durumunun her geçen yıl daha da zorlaştığını belirtti. Fiyatların geçen yıla kıyasla yüzde 20 oranında artış gösterdiğini vurgulayan Coşkun, bu fiyat artışlarının üreticiye hiçbir desteğinin bulunmadığını söyledi.
Üreticinin kazancının da düştüğünü belirten Coşkun şöyle konuştu: “Geçen yıl üretici daha çok kar etti, her geçen yıl daha da zorlaşıyor çünkü maliyetler o kadar yüksek ki. Üreticiler bu işi bırakmaya başladı.”
Fiyatların daha makul olduğu pandemi döneminde üreticinin para kazanabildiğini belirten Coşkun, “Kazandığımız ciroyla yatırım da yapabiliyorduk ev veya araba gibi ama bu artık mümkün değil” dedi. Küçük üretici için durumun zorluğuna işaret eden Coşkun, genç üreticilerin yüksek maliyet ve güvencesizlikle meslekten uzaklaştığına dikkat çekti.
News
