Televizyon dizileri çocuk psikolojisini nasıl etkiliyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cihan Mert

Televizyon dizilerindeki şiddet, karmaşık ilişkiler ve gerçeklikten uzak yaşamlar, çocukların dünyayı algılayışını ve davranışlarını etkileyebiliyor. Ekranda gördükleri karakterleri taklit eden çocuklar, kurgu ile gerçek arasındaki ayrımı yapmakta zorlanabiliyor. Uzmanlara göre çocuklar, televizyonu doğrudan izlemese bile arka plandaki ses ve görüntülere maruz kalabiliyor.

Psikolog Ömer Faruk Utar, özellikle yetişkinlere yönelik televizyon dizilerinin, çocuklar üzerindeki ektilerine ilişkin 9. Köy’ün sorularını yanıtladı. Utar, ekranların çocuk yetiştirilmesinde aile kadar etkili bir unsur hâline geldiğine dikkat çekerek televizyon içeriklerinin çocukların psikolojik gelişimi, güvenlik algısı ve sosyal ilişkileri üzerindeki etkilerini anlattı.

“Çocuklar 900 saat okulda, bin 500 saat ekran karşısında”

Çocukların yılda yaklaşık 900 saatini okulda, bin 500 saatini televizyon karşısında geçirdiğini belirten Utar, yetişkinlere yönelik dizilerdeki şiddet ve karmaşık ilişkilerin çocuklar tarafından yetişkinler gibi anlamlandırılamadığına dikkat çekti. Utar, küçük yaştaki çocukların ekranda gördükleriyle gerçek dünya arasındaki ayrımı yapmakta zorlanmasının bilişsel ve psikolojik gelişimleri açısından risk oluşturduğunu belirtti.

Şiddet, güvensizlik ve kaygıyı artırabiliyor

Televizyondaki şiddet içeriklerinin çocukların dünyayı tehlikeli ve güvensiz bir yer olarak algılamasına yol açabileceğini belirten Utar, bu durumu “Ortalama Dünya Sendromu” ile ilişkilendirdi. Bu sendroma sahip bireyler ve gelişim çağındaki çocuklar, gerçek dünyayı olduğundan çok daha acımasız, tekinsiz ve tehlikeli bir yer olarak algılama eğilimi gösterdiklerini söyleyen Utar şu görüşleri dile getirdi:

“Zamanla kişide çevreye karşı derin bir güvensizlik, kronik kaygı ve dış dünyaya karşı savunmacı, şüpheci bir tutum gelişmesine neden olur. Bu durum çocuğun güvenlik algısını temelden etkileyen bir unsurdur. Araştırmalara göre ilköğretim çağını tamamlayan bir çocuğun televizyonda ortalama 100 bin şiddet sahnesi ve 8 bin ölüm veya öldürülme olayı izlediği belirtilmektedir. Bu yoğun maruziyet sonucunda çocuklarda odaklanamama, kâbus görme, ayrılık kaygısı, gece terörü ve saldırganlık eğilimi gibi psikolojik sorunlar gözlemlenmektedir.“

“Çocuklar ekrandaki şiddeti içselleştiriyor”

Utar, dizilerde öfke, şiddet ve hilenin sorun çözme yöntemi olarak sunulmasının çocukların davranışlarını olumsuz etkilediğini ve şiddeti içselleştirmesine  yol açtığına dikkat çekti. Uzun süre ekran karşısında kalmanın çocuğu aile içi iletişimden, akran oyunlarından, sanatsal ve sportif faaliyetlerden uzaklaştırarak pasif bir izleyiciye dönüştürdüğünü ifade eden Utar, “Dil ediniminin taklit yoluyla gerçekleşmesi nedeniyle; yetişkin dizilerindeki argo kelimeler, yanlış ifadeler, sarkastik (alayıcı) dil, agresif ses tonları ve emir kipleri de çocuğun günlük dil yapısına yerleşmektedir” dedi. Çocuğun duyduğu bir kelimenin veya ses tonunun bağlamını tam olarak anlamasa dahi o eylemi kopyaladığını belirten Utar, çocukların ekran süresinin kısaltılması, sanat, spor gibi gerçek fiziksel aktivitelere yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Çocukların sosyal ve sportif faaliyetlere erişimindeki ekonomik eşitsizliklere de dikkat çeken Utar, kamu yetkililerinin çocukların hayata katılımını sağlayacak eşitlikçi çalışmalar yürütmesi gerektiğini vurguladı.

Utar, “Sonuç olarak; çocukların televizyondaki diziler, reklamlar, filmlerden ziyade gerçek hayatta bir yer bulmalarını sağlamak gelecek nesillerin ruh sağlığı açısından elzemdir” dedi.