Kandıra atık depolama için çıkan “olumlu ÇED” yargıya taşınıyor
Burak Altınok
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin Kandıra’ya yapmak istediği Doğu Bölgesi Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama tesisi için başlatılan “Çevre Etki Değerlendirme” sürecinin sonuna gelindi. Bir buçuk yıl sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan “Çevre Etki Değerlendirme” raporu “olumlu” olarak açıklandı. Kocaeli Kandıra Kültür ve Çevre Derneği (KANÇED) bir bildiri yayımlarken, kurucu başkan Adem Arı da 9.Köy’e yaptığı açıklamada ÇED olumlu kararını yargıya taşıyacaklarını belirtti.
“Karar eksik ve hukuka aykırıdır”
Kandıra Kültür ve Çevre Derneği yayımladığı bildiride, “ÇED sürecinin yürütülme biçimi, halkın katılımı, toplantıların göstermelik düzeyde yapılması, bilimsel verilerin dikkate alınmaması ve bölgedeki su kaynakları, tarım alanları, orman dokusu ve yaban hayatı üzerindeki etkilerin yeterince değerlendirilmemesi nedenleriyle eksik ve hukuka aykırıdır” dedi.
“Kararı yargıya taşıyacağız”
25 Temmuz 2024 tarihinde başlayan Çevresel Etki Değerlendirme sürecinin 11 Kasım 2025’te açıklanması üzerine “Beklediğimiz bir karardı ama erken sonuçlandı” diyerek yorumlayan Kocaeli Kandıra Kültür ve Çevre Derneği Kurucu Başkanı Adem Arı, “Biz burası olmasın diye kararlı bir süreç yönettik ama ÇED raporu olumlu geldi. Avukat arkadaşlarımızla görüşüyoruz hem dernek olarak hem de ferdi olarak dava açacağız” dedi.
“Tesis Sarısu’yun üzerine kurulacak”
Bir buçuk yıllık mücadelelerinde Akçakese Köyü’nde Su Şenliği, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı önünde oturma eylemleri ve birçok toplantı gerçekleştiren Kocaeli Kandıra Kültür ve Çevre Derneği dört maddeye dikkat çekiyor:
- Akçakese ve Pirceler’deki su kaynaklarının korunması,
- Orman alanlarının yok edilecek olması
- Koy merasının büyük kısmına el konması, kalanına da erişimin engellenecek olması,
- Kirlenecek suların 45 km boyunca aktığı Sarısu havzasında yetişecek ürünlerin zehirleneceği ve doğallığını kaybedeceği
“Kocaeli’ne katı çöp atık tesisi gerekmiyor”
Kocaeli’ne katı çöp atık tesisi gerekmediğini ifade eden Arı, “Kocaeli’nde katı atık çöp tesisine ihtiyaç yok, özellikle Kandıra’da. Burası sanayiden uzak bir bölge, gelecek atıklar da sanayi ağırlıklı olacak. Kocaeli’de sanayinin yoğun olduğu bölgelere böyle bir tesis yapılabilecekken neden burası? Bizim Belediye’ye teklifimiz her ilçenin kendi başının çaresine bakması olmuştu. Avrupa’da bu iş böyle, çöpe meta muamelesi yaparak para kazanıyorlar. Bizde neden olmasın?” diye konuştu.
“Halkın mücadelesini destekliyoruz”
Kocaeli Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Banu Sözal verilen mücadeleye dikkat çekerek, KANÇED’i ve bölge halkını desteklediklerini açıkladı. Sözal, “KANÇED güzel bir mücadele yürüttü. Biz de Baro olarak her zaman destekçileri olduk” derken tesisin yapılacağı bölge hakkında şöyle konuştu:
“Tesis birçok yönden problemli bir sürece yol açacak çünkü tesisi yapmak istedikleri bölge tarım alanlarının yoğun olduğu bir bölge. Buraya tesis yapılırsa kimyasallar Sarısu’ya karışacak, bölgenin zehirlenmesine neden olacak. Bu bölgede yetişen meyveler, sebzeler de bizlerin sofralarına gelecek. Ayrıca seçtikleri bölgedeki toprağın yapısı nedeniyle ilerleyen zamanlarda göçme olabilir. Tüm bunların üzerine köylerin kamulaştırılmasına kadar gidebilecek bir süreç bizleri bekliyor olabilir.”
“Aşınmadan dolayı çöp suyu çıkacaktı”
Kocaeli Üniversitesi’nden Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Ahmet Alp Aker, projenin çevresel ve sağlık açısından ciddi riskler taşıdığını belirterek hem yer seçiminin hem de projenin içeriğinin tartışmalı olduğuna dikkat çekti.
Aker, şunları söyledi: “Proje bakir bir alanda; sulak arazide, yeraltı su kaynaklarının yakınında planlanıyor. ÇED raporunda ormanlık alanda 17 bin tane ağacın kesileceği tahmin ediliyor. Dolayısıyla hem suyumuz hem de ormanımız tehlikede. Yetkililer, projenin çevre kirliliğine neden olmayacağını söylüyorlar ama tesis inşa edilirken yol açacağı çevresel hasarın yanı sıra organik çöpü anaerobik ortamda işleyip, ısıya maruz bırakarak kalori değeri yüksek bir yakıt elde edecekler.
Çöp tesisinin tabanını ne kadar izole ettiklerini söyleseler de organik atıklardan sızıntı suyu mutlaka oluşur. Bunun içinde pestisit, toksik kimyasallar, ilaç atıkları ve hatta radyoaktif maddeler bile bulunabilir.“
Ne olmuştu?
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Doğu Bölgesi Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama tesisi yapmak için ilk adımı attığında, Kocaeli Akademik Odalar Birliği ile alan seçmek üzere bir rapor yayımladı. Yayımlanan raporda projeye uygun 4’ü Gebze, 3’ü Dilovası ve İzmit, 2’si Kandıra, 1’i de Kartepe ve Körfez’den olmak üzere toplam 14 alternatif alan sunuldu. Tüm bu alanlardan Kandıra’nın seçilmesi bölge halkının tepkisine neden oldu.
Bu karar üzerine Kocaeli Kandıra Kültür ve Çevre Derneği (KANÇED) önderliğinde bölge halkı projeye karşı tepkilerini ortaya koydu ve çeşitli gösteriler düzenledi. KANÇED de bu süreçte bölge halkını bilgilendirecek birçok toplantı düzenledi ve 8 Şubat 2025 tarihinde “Doğu Bölgesi Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Tesisi Proje Alanı Değerlendirme Çalıştayı” yayımladı.
Konu soru önergeleriyle Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de gldi. Bakanlık sorulara, “ÇED süreci devam etmekte olup, proje hakkında, Bakanlığımıza intikal eden/edecek itirazlar ve önergede sözü edilen diğer hususlar dikkate alınarak gerekli değerlendirmeler yapılacaktı” cevabını verdi. Bu süreçler üzerine 11 Kasım 2025 tarihinde projenin Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) raporu “olumlu” olarak açıklandı.
News
