Gaziantep’te kaybolmaya yüz tutmuş bir meslek: El yapımı süpürgecilik
Hatice Ersan / Kapak Fotoğrafı: DepoPhotos
Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde Hatice Harar ve ailesi, kaybolmaya yüz tutmuş bir geleneği yaşatıyor; el yapımı süpürgecilik. Yaklaşık 13-14 yıldır bu işle uğraşan Harar ailesi, eskiden Anadolu’nun birçok yerinde yapılan süpürgecilik mesleğini günümüzde sürdüren nadir ailelerden biri.
Hatice Harar, süpürge yapımının zahmetli ancak bir o kadar da kıymetli bir iş olduğunu söylüyor. Süpürgecilik, önceki yıl ekilenvsüpürge otlarının tohumlarının toprağa düşüp doğal olarak yeşermesiyle başlıyor. Dip dibe çıkan fideler özenle seyreltiliyor, haftalık olarak çapalanıyor ve sulanıyor. Bitkiler büyüyüp sararana kadar düzenli bakım gerektiriyor. Sarı süpürge sapları olgunlaştığında ise hasat başlıyor.
Bitki süpürgeye dönüşüyor
Harar, bitkinin süpürgeye dönüşme sürecini se şöyle anlatıyor: “Süpürgeleri tek tek, dal dal kırıyoruz. Sonra dallarını ayırıp bir araya getiriyoruz. Kalın iplerle veya eskimiş araba lastiklerinin içlerinden kestiğimiz şeritlerle bağlayıp şekil veriyoruz. Ardından uzun saplarını ve alt kısımlarını ‘et satılı’ dediğimiz özel aletle kırarak süpürgenin son şeklini veriyoruz. Kuruduktan sonra ise kullanıma hazır hale geliyor.”
Süpürge bağlamasında kullanılan malzemeler de oldukça ilginç. Kullanılmayan araba lastiklerinin iç kısımları, süpürge bağlamak için kesilerek geri dönüştürülüyor. Bu sayede hem ekonomik hem de çevreci bir çözüm sağlanıyor. Ancak bu geleneksel meslek, modern temizlik araçlarının yaygınlaşması ve yeni neslin ilgi göstermemesi nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Hatice Harar, çevresinde süpürgecilikle uğraşan başka kimse kalmadığını, sadece birkaç akrabasının zaman zaman yardım ettiğini ifade ediyor.
“Bizden başka yapan neredeyse kalmadı. Oysa bu iş hem doğaya hem ekonomiye katkı sağlıyor. Hem de tamamen el emeği bir sanat” diyor Harar.
Gaziantep’in kültürel zenginliğini yansıtan bu değerli mesleğin unutulmaması için desteklenmesi ve tanıtılması gerektiği ifade ediliyor. El emeği süpürgeler, sadece temizlik aracı değil; aynı zamanda kültürel bir miras olarak da geleceğe taşınmayı bekliyor.
News
