Politika Archives - 9.Köy

Savaş Antalya turizmini vuracak mı?

Zeynep Tombuloğlu — Fri, 03 Apr 2026 09:50:01 +0000

Berfin Çağdaş

Orta Doğu’da başlayan savaş dünyada olduğu gibi Türkiye’de de güvenlik endişelerini beraberinde getirdi. Yaşanan endişeden turizminde nasibini aldığını belirten sektör temsilcileri, Türkiye’de tatil rezervasyonlarında tedirginlik yaşadıklarını ifade ettiler. Konuyla ilgili 9. Köy Haber Sitesi’ne konuşan Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı Recep Yavuz ve Akdeniz Üniversitesi Turizm Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezi (TAGUM) Müdürü Prof.Dr. Murad Alpaslan Kasalak, savaşın uzaması halinde Antalya turizminin sezon başı olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulundu.

“Sektörün gündemi savaş”

Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı Recep Yavuz, turizm sektöründe şu anda en çok konuşulan konunun savaşın yarattığı belirsizlik olduğunu söyledi. Turizmde güvenliğin en önemli unsur olduğuna dikkat çeken Başkan Yavuz, “Turist huzurlu ve güven içinde olduğunu hissettiği destinasyonu tercih eder. Bölgede yaşanan savaş ortamı ise doğal olarak turizm sektöründe tedirginlik yaratıyor” dedi.

Onur ÖZER

Sezon başı rezervasyon endişesi

Tatil rezervasyonlarının turizm sezonu başında yoğunlaştığına dikkat çeken Başkan Yavuz, Orta Doğu’da yaşanan gerilimin uzaması halinde turizm sezonun ilk aylarının olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Turistlerin tatil planlarını aylar öncesinden yaptığını vurgulayan Başkan Yavuz, sezon başlangıcında iptallerin artabileceğini söyledi.

TAGUM Müdürü Prof. Dr. Murad Alpaslan Kasalak ise savaşın özellikle İran pazarını olumsuz etkilediğini anlattı. Sınırların kapanmasının her yıl Nevruz tatili için Antalya’ya gelen İranlı turist sayısını ciddi şekilde azalttığını, kayıpların şimdiden başladığını ifade etti.

The post Savaş Antalya turizmini vuracak mı? appeared first on 9.Köy.

Kosova’nın uluslararası entegrasyonu ve Avrupa Birliği çıkmazı

Zeynep Tombuloğlu — Mon, 16 Mar 2026 09:50:30 +0000

Mehmet Duran Boztepe

Avrupa’nın en genç devleti Kosova, 2008 yılındaki bağımsızlık ilanından bu yana devletleşme sürecinde önemli mesafeler kaydetse de uluslararası sistemde hak ettiği eşit konumu elde etme konusunda yapısal engellerle karşılaşıyor. Bir yanda Birleşmiş Milletler (BM) üyeliğini bloke eden siyasi dengeler, diğer yanda Avrupa Birliği’ne (AB) giriş sürecini yavaşlatan tanınma krizleri, ülkenin diplomatik manevra alanını daraltıyor. Bu uluslararası denklemin merkezinde ise Kosova-Sırbistan ilişkilerini sürekli geren ve etnik fay hatlarının en keskin biçimde hissedildiği Mitroviça yer alıyor.

Kosova’nın uluslararası entegrasyon durumunu, AB’ye giriş sürecini ve Mitroviça merkezli krizleri; Kosova Başbakan Yardımcısı Fikrim Damka, Eski Kosova Büyükelçisi Volkan Türk Vural ve RUBASAM Başkan Vekili Dr. Halit Gökalp Küçük ile görüştük.

Kosova niçin önemli?

Dünyaca ünlü tenisçi Novak Djokovic, 2021 Fransa Açık Tenis Turnuva’sında kameraya “Kosova Sırbistan’ın kalbidir” yazması, asırlarca geçmişe dayanan bir çatışmanın kortlara yansımasıydı.

Kosova’nın İpek şehri, Tatarların ve Macarların Kuzey Sırbistan’a düzenlediği akınlardan dolayı 1254’ten 1389’a kadar Sırp Ortodoks Kilisesine ev sahipliği yaptı. Kilise burada alabileceği en büyük unvan olan ‘patriklik’ unvanını aldı. 1389’da I. Kosova Savaşı’nda Sırplar Osmanlıya karşı mağlup oldu. Savaştan bir gece önce yanına gelen meleğin teklifi üzerine yeryüzü krallığını yerine cennetin krallığını tercih ettiği rivayet edilen Sırbistan Prensi Lazar Hrebelyanoviç, muharebede Sultan I.Murat gibi yaşamını yitirdi. Bu olaylar neticesinde Sırplar Sırbistan’ı “tanrının yeni Kudüs’ü”, savaşın yaşandığı ve kilisenin merkezi olan Kosova’yı ‘Sırbistan’ın kalbi’ olarak görmeye başladı. Osmanlı yönetimdeki Kosova Vilayeti ise zamanla Müslüman Arnavut ve Türk nüfus ile dolmaya başladı ve günümüz demografisi oluştu. Yaklaşık 1 milyon 800 bin nüfuslu Kosova’nın çok büyük kısmı Müslüman Arnavutlardan ve Türklerden oluşuyor. Mitroviça gibi birkaç şehirde önemli sayıda Sırp azınlığın yaşadığı biliniyor

Yugoslavya içerisinde özerk biçimde yaşayan Kosova, dağılıştan nasibini aldı. 1991’de Kosova İstatistik Kurumu tarafından yaklaşık yüzde 82’sinin Arnavut olduğu açıklanan Kosova, Belgrad yönetiminin kararıyla özerkliğini yitirdi. Bunun üzerine Kosovalı Arnavutlar UÇK (Kosova Kurtuluş Ordusu) etrafında toplanıp yaklaşık bir buçuk sene mücadele gösterdi. NATO ve BM desteğini alan UÇK galip gelen taraf oldu ve 17 Şubat 2008’te Kosova bağımsızlığını ilan etti.

Fikrim Damka

Kosova’nın Avrupa Konseyi ve AB sürecindeki engeller

Kosova’nın Avrupa Konseyi üyelik sürecinin Bakanlar Komitesi’nde Sırp Belediyeler Birliği şartı gibi nedenlerle tıkanmasını değerlendiren Kosova Başbakam Yardımcısı Fikrim Damka, ülkesinin uluslararası alanda sürekli yeni bariyerlerle karşılaştığına dikkat çekiyor. Damka, bu diplomatik çıkmazla ilgili yaptığı değerlendirmede; “Kosova her defasında farklı engellerle karşılaşıyor. Özellikle çok uluslu kuruluşlara üyeliğin son aşamasında ilave ve yeni talepler gündeme getiriliyor” ifadelerini kullanıyor. Gerekli şartları yerine getirdiklerinden emin olduklarını belirten Başbakan Yardımcısı, siyasi nitelik taşıyan bu ek engelleri müttefiklerini ikna ederek aşacaklarına inanıyor.

Paralel yapıların tasfiyesi ve egemenlik inşası

Belgrad-Priştine diyalog sürecinde Kosova hükümetinin Kuzey Mitroviça’daki yasa dışı Sırp paralel yapılarını tasfiye etmesine yönelik adımları değerlendiren Damka, bu süreci devlet otoritesinin tesisi için kritik bir hamle olarak görüyor. Bu yapıların tasfiyesinin yalnızca sembolik olmadığını belirten Damka, yaşanan gelişmeyi şöyle özetliyor:

“Bu süreç yalnızca sembolik yapıların kapatılması anlamını taşımamaktadır, aynı zamanda kamu hizmetlerinin, güvenlik mekanizmalarının ve yerel yönetim işleyişinin Kosova’nın anayasal çerçevesi içinde güçlendirilmesi vasıtasıyla egemenlik sınırlarının Kosova’nın hukuki ve fiziki sınırları ile paralel hale gelmesine bir adım daha yaklaştırmıştır“

Kamuda istihdam ve anadil hassasiyeti

Kosova’daki çoğunluk olmayan toplulukların kamuda yeterince istihdam edilememesi ve güvenlik gücü sınavlarının anadilde yapılmaması gibi sorunların çözümü için de çalışacaklarını belirten Başbakan Yardımcısı Damka, hak ihlallerinin üzerine gideceklerini taahhüt ediyor.

Başbakan Yardımcısı, “Özel bir hassasiyetle takipçi olacağımız anayasal ve yasal hak ihlallerinin kanunlar çerçevesinde düzeltilmesi ve gerektiğinde yeniden düzenlenmesi ile Kosova Türk toplumu ve diğer çoğunluk olmayan toplulukların da kamu kurumlarında kendi paylarına düşen kadrolardan eksiksiz şekilde faydalanmasının yolu açılacaktır” diyerek süreci yakından takip edeceklerinin altını çiziyor.

Volkan Türk Vural

BM engeli ve 1244 sayılı kararın aşılmaz gölgesi

Eski Kosova Büyükelçisi Volkan Türk Vural da 2008’den bugüne ülkenin büyük ilerleme kaydettiğini, 120’den fazla ülke tarafından tanındığını söyledi. Uluslararası arenadaki en büyük engelin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları olduğunu hatırlatan Büyükelçi Vural, mevcut durumu “1244 sayılı karar hala yürürlükte, onu unutmamak lazım” sözleriyle özetliyor. Kosova’nın Sırbistan’ın bir parçası olduğunu söyleyen bu kararın iptal edilmemesinin, ülkenin BM üyesi olmasının ve uluslararası toplum tarafından tam tanınmasının önündeki bariyer olduğunu vurguluyor.

Radikalizmden iktidara: BM araçlarının patlatılan lastikleri

Kosova’nın bağımsızlık ve devletleşme sürecindeki siyasi evrimine de değinen Vural, mevcut iktidar partisi Vetëvendosje’nin (Kendin Karar Al) geçmişteki radikal eylemlerinin, ülkenin uluslararası vesayete bakış açısını anlamak açısından önemli bir örnek olduğunu belirtiyor. Kosova’nın Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetim Misyonu (UNMIK) tarafından yönetildiği dönemde Vetëvendosje’nin siyasete girmeyen, sistem dışı bir hareket olduğunu hatırlatan Vural, dönemin ruhunu yansıtan çarpıcı bir anısını şu sözlerle anlattı:

“İçişleri Bakanlığı’nın önünde uzun bir cadde vardır. O dönemler burasını Birleşmiş Milletler, yani UNMIK yönetiyordu. Bütün UNMIK plakalı cipler de onun önünde park etmişti. Bir sabah kahvaltıya gittiğimde gördüğüm hareket şuydu; orada mevcut en az 30 tane arabanın bütün lastikleri kasıtlı olarak patlatılmıştı. Araçların üzerindeki “UN” yazılarına sprey boyayla harfler eklenmiş, “FUND” (Arnavutça “son” anlamına geliyor) yazılmıştı. Bunu Vetëvendosje yapmıştı.”

Vural, geçmişte sadece bağımsızlık hedefine odaklanan ve uluslararası toplumun yönlendirmelerine harfiyen uyan Kosova’nın, bugün bir zamanlar BM araçlarının lastiklerini patlatan bu hareket tarafından yönetildiğine dikkat çekerek, ülkenin kendi kaderini tayin etme iradesindeki keskin dönüşümün altını çiziyor.

“AB şemsiyesi altında birlikte olmazsa olmaz”

Mitroviça sorununun ve Sırbistan ile yaşanan krizin tek kalıcı çözümünün Avrupa Birliği entegrasyonu olduğunu savunan Vural, iki ülkenin AB’ye farklı zamanlarda girmesinin büyük bir diplomatik kriz yaratacağı uyarısında bulunuyor. Çözümün, sınırları ve yatırım engellerini ortadan kaldıracak AB şemsiyesi olduğunu belirten Vural, uyarılarını “Eğer aynı anda entegre etmezseniz, Kosova sorunu daima Kıbrıs sorunu gibi ‘frozen question’ (dondurulmuş sorun) olarak kalacaktır” cümlesiyle dile getiriyor.

Mitroviça’da radikalleşme ve bölünmüş şehir gerçeği

Mitroviça’nın savaşın hemen arkasında bir tampon bölge olarak kullanılmaya çalışıldığını ifade eden Vural, Sırbistan’ın burayı kolay bırakmayacağını ve bölgede Sırp Dinar’ının hala geçtiğini belirtiyor. Sırpların kendilerine ayrılan sandalyelerle meclisteki kararları, hatta Cumhurbaşkanlığı seçimlerini bile kilitlediklerine dikkat çeken Vural, “Mitrovica devlet içinde devlet olmaz” diyerek bütünlükten taviz verilemeyeceğini vurguluyor.

Balkanlar’da tarihsel köprü ve “Pax Ottomana”

Bölgenin tarihsel ve kültürel dokusuna da yer ayıran Büyükelçi Volkan Türk Vural, Kosova’nın Osmanlı İmparatorluğu için Anadolu’dan bile daha merkezde yer alan, tam bir Balkan devleti projesi olduğunu aktarıyor. Türkiye ile Balkanlar arasındaki koparılamaz tarihsel ve diplomatik bağın önemine değinen Vural, durumu “Türkiye’siz Balkanlar, Balkanlarsız Türkiye düşünülemez” sözleriyle özetliyor. Vural, bölgedeki hoşgörü ikliminin anlaşılabilmesi için “Pax Ottomana”nın (Osmanlı Barışı) son derece önemli olduğunu vurguluyor.

Dr. Halit Gökalp Küçük

Türkiye’nin Balkanlar’daki ‘akıllı güç’ hamlesi

Rumeli Balkan Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanvekili Dr. Halit Gökalp Küçük ise Türkiye’nin Balkanlar’da sadece ticari veya kültürel bir aktör değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik mimarı olduğuna dikkat çekiyor. Küçük, yıllarca kurumlar aracılığıyla kurulan kültürel bağların bugün güvenlik ve diplomasi hamlelerinin altyapısını oluşturduğunu savunuyor. Türkiye’nin bölgedeki sarsılmaz yerini analiz eden Küçük, durumu “Avrupa Birliği’nin yavaş işleyen savunma ve bürokratik mekanizmalarına ve ABD’nin sürekli yön değiştiren güvenlik politikalarının aksine Türkiye, diplomatik yakınlaşma ve askeri bağlarla Balkanlar için hızlı, güvenilir ve ön şartsız bir alternatif güvenlik şemsiyesi konumuna yerleşmiştir” ifadeleriyle özetliyor.

5 AB ülkesi ve Sırbistan ile diplomatik çıkmaz

Kosova’nın AB entegrasyonunda ve uluslararası alanda ilerleyebilmesi için dış diplomasisini çeşitlendirmesi gerektiğini belirten RUBASAM Başkanvekili Küçük, Kosova’yı tanımayan 5 AB üyesi ile (İspanya, Yunanistan, Romanya, Slovakya, Güney Kıbrıs) ilişkilerin farklı taktiklerle yürütülmesi gerektiğini söylüyor. Ancak asıl düğümün Sırbistan ile ilişkiler olduğunu vurgulayan Küçük, “Özellikle Sırbistan’la ilişkilerin normalleşmesi gerçekleşmedikçe ilerleme zor gözüküyor” diyerek gerçekçi bir durum tespiti yapıyor.

Demografik erime ve var olma mücadelesi

Siyasi temsiliyet krizleri ve hızlanan genç nüfus göçü nedeniyle Balkanlar’daki Türk ve Müslüman toplulukların varlık mücadelesi verdiğini aktaran Dr. Halit Gökalp Küçük, asimilasyon ve temsil kaybı tehlikesine karşı uyarıyor. 10 yıl içinde bu toplulukların kilit aktör konumunu kaybederek sadece seçimden seçime hatırlanan azınlıklara dönüşme riski taşıdığını belirten Araştırmacı Küçük, durumun ciddiyetini, “Önümüzdeki 10 yıl, Balkanlar’daki Türk ve Müslüman varlığı için bir ‘var olma veya yok olma’ eşiğidir” cümlesiyle ifade ediyor.

The post Kosova’nın uluslararası entegrasyonu ve Avrupa Birliği çıkmazı appeared first on 9.Köy.

İran’daki iç karışıklık ve savaş ihtimali Van’da turizmi vurdu

Zeynep Tombuloğlu — Thu, 19 Feb 2026 08:52:12 +0000

Salih Sertkal

İran’da yaşanan iç karışıklık ve sonrasında beliren ABD-İsrail müdahalesi ihtimali, bölgedeki gerginliği daha da tırmandırırken; İran sınırında bulunan iller de bu durumdan olumsuz etkilendi.

Bu iller arasındaki Van’da daha birkaç ay öncesine kadar İranlılarla dolup taşan sokaklar, oteller ve işletmeler şu anda boş kalmış durumda. İran’da en başta ekonomik gidişata itiraz eden esnafların sokağa çıkmasıyla başlayan toplumsal protestolar, günlerce sürmesinin ardından halkla molla rejimi arasında binlerce insanın öldüğü bir krize dönüştü.

Olayların başlamasıyla birlikte başta Türkiye olmak üzere dünyanın birçok noktasında bulunan İranlılar ülkelerine geri dönmek zorunda kaldı. Bu nedenle İranlıların Türkiye’de en çok tercih ettiği sınır ili olan Van’da, İranlı ziyaretçi sayısı yüzde 90 azaldı. Özellikle her yıl bu vakitlerde Van’daki tüm oteller tam kapasiteli ve rezervasyonları dolu olurken; bu yıl yaşanan iç karışıklık, ABD ile İran arasında her an bölgesel bir savaşa dönüşme potansiyeline sahip kriz hali Van turizmini vurdu.

“Van’da turizm sektörü çökme tehlikesiyle karşı karşıya”

Konuya ilişkin görüştüğümüz Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Cevdet Özgökçe, başta otelciler olmak üzere acentacılar ve turizm işletmelerinin büyük bir ekonomik darboğaz yaşadığını, bu kriz hali çözülmediği takdirde yüzlerce işletmenin kepenk kapatacağını ve binlerce insanın işsiz kalacağını söyledi.

Başta Van olmak üzere İran’a sınırı bulunan tüm illerde benzeri bir durumun söz konusu olduğunu hatırlatan Özgökçe, şöyle konuştu:

“İran’da yaşanan iç karışıklık hali oldukça üzücü. Gelen bilgiler ve basına yansıyan olaylar komşumuzda asla vuku bulmasını istemediğimiz hadiselerdir. İran kadim bir medeniyet ve güçlü bir tarihe sahip. Temennimiz bu olayların tamamıyla durması ve iç huzurun yeniden kalıcı bir şekilde tesis edilmesidir. İran’da başlayan bu olaylar sonrası Van’a gelen İranlı turist sayısında büyük bir azalma yaşandı. Van’da yüzlerce otel, acente ve turizm işletmesi İranlı turistler sayesinde ayakta duruyor. Son yıllarda kentin ekonomisini ayakta tutan en büyük etken İran turizmidir. Şu an oteller yüzde 5-10 arası kapasiteyle çalışıyor. Acenteler tur getirip götüremiyor, işletmeler müşteri bulamıyor. Rezervasyonlar yok. Böyle devam ederse Van ekonomisi büyük bir tahribat yaşayacaktır. Bu durumda Van turizmi çökme tehlikesiyle karşı karşıya. Temennimiz bir an önce İran’da huzurun tesis edilmesi ve turizm sirkülasyonunun eski günlerdeki gibi sürmesi.”

“İç karışıklık ve savaş ihtimali tutumlu olmayı zorunlu kılıyor”

Van’da uzun yıllardır otel işletmeciliği yapan Şiyar Acar da Van’da İran’dan gelen turist potansiyeline bağlı olarak üç yüze yakın otelin açıldığını, buna bağlı olarak da çok sayıda apartın konaklama hizmeti verdiği bilgisini paylaştı. İranlı turistlerin şu an kentte yok denecek kadar az olduğunu belirten Acar, son durumu şöyle aktardı:

“İran’da yaşananlar çok üzücü. İran-Van arasında son yıllarda her anlamda ciddi bir iletişim hali kuruldu. İranlılar Van’a geldiklerinde kendi ülkelerindeymiş gibi rahat ve güvenli zaman geçiriyorlardı. Hâliyle yüz binlerce İranlı Van’a akın ediyordu. Ama maalesef şu an ülkelerindeki olaylar nedeniyle insanlar tedirgin ve önünü göremiyor. ABD’nin olası müdahalesiyle yaşanacak savaş ortamından dolayı insanlar ellerindeki parayı seyahate ya da başka bir etkinliğe harcamak istemiyor. Ne olur ne olmaz diye
tutumlu yaklaşmak zorunda kalıyorlar. Şu an kentin merkezinde bulunan yıldızlı otelimiz yüzde 10 kapasiteyle çalışıyor. Her yıl bu vakitlerde rezervasyonlarımız dolardı, şu an İranlılardan tek bir rezervasyonumuz yok.”

“İran’daki gelişmeler Van turizmini çökertecek”

Van merkezde otel işletmeciliği yapan Devran Kotaş ise hâlihazırda Van’da başta otel sektörü olmak üzere birçok sektörün büyük sıkıntılar yaşadığına dikkat çekti. İranlı turistlerin her anlamda Van için can suyu niteliğinde olduğunu vurgulayan Kotaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Van bir sınır kenti. Tarım ve hayvancılık yok denecek kadar az. Sanayileşme de yok. Son yıllarda kentin tek geçim kaynağı İran’dan gelen turistlerdir. İran’da yakın dönemde uygulanan ambargo ve öncesinde yaşanan olaylardan kaynaklı bir devalüasyon yaşandı. Bunun sonucunda esnaf sokaklara dökülerek ekonomik gidişatı protesto etti ve sonrasında yaşanan olaylar herkesin malumu. Şimdi de kapılarında bir savaş ihtimali var. Bu durumda siz olsanız dışarıya tatile gidebilir misiniz? İran halkı ile Van halkı artık bir bütün olmuştu. İranlılar gelip Van’da turizme dönük işletmeler ve iş yerleri açarak kendi vatandaşlarına hizmet edecek noktaya gelmişti. Yıllardır Van kenti İranlı turistler sayesinde ayakta. Eğer bu olaylar düzelmezse Van turizmi tamamıyla çökecek.“

The post İran’daki iç karışıklık ve savaş ihtimali Van’da turizmi vurdu appeared first on 9.Köy.

Diyarbakır’da Kürt meselesi: “Barış değil dertleri…”

Zeynep Tombuloğlu — Sun, 03 Nov 2024 09:08:08 +0000

Ardıl Batmaz

MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin son çıkışlarıyla yeniden kamuoyu gündemine giren Kürt sorunu, Diyarbakır’da yapılan bir toplantıda masaya yatırıldı. Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (DİTAM) gerçekleştirdiği “Kürt Meselesinde Çözümsüzlük Türkiye’ye Neler Kaybettiriyor?” konulu toplantıda çok sayıda akademisyen, sivil toplum örgütü temsilcisi, gazeteci ve yazar görüşlerini açıkladı.

Kürt meselesindeki çözümsüzlüğün toplumsal hayata, ekonomiye ve uluslararası ilişkilere etkilerinin ele alındığı toplantının açılış konuşmasını DİTAM Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Azizoğlu yaptı. Kürt meselesindeki çözümsüzlüğün “Sadece Kürtlere değil tüm Türkiye’ye kaybettirdiğine” dikkat çeken Azizoğlu, devletin çözüm için bir adım attığını, bu adımın kıymetli ve anlamlı olduğunu ancak 100 yıllık süreçte yapılan yanlışları doğru bir şekilde değerlendirmeden çözüm aramanın eksik bir yaklaşım olacağını söyledi. Azizoğlu, bu şekilde izlenecek bir yolun çözüme ulaşmayı zorlaştıracağına vurgu yaptı.

“Ülkenin yüzde 74’ü depresyon seviyesinde”

Toplantının ilk oturumunda konuşan araştırmacı Bekir Ağırdır, henüz kamuoyuna açıklamadıkları yeni bir araştırmanın verilerini paylaştı. Ağırdır, araştırmanın “Ülkenin yüzde 74’ünün depresyon seviyesinde olduğunu” gösterdiğini söyledi. Bu tabloyu, “Dehşet bir şey” olarak tanımlayan Ağırdır ancak durumun bir yandan da fırsat alanı oluşturduğunu belirtti. “Alnımız dik sokağa çıkabilmek için mücadele etmekten başka şansımız yok” diyen Ağırdır, şöyle konuştu:

“Psikolojide yasın beş evresi denen bir şey var. İlk olarak tepki ve inkar ediyorsunuz. Sonra öfkeleniyorsunuz. Ardından pazarlığa başlıyorsunuz ve dördüncü aşamada depresyona girip acıyı kabulleniyorsunuz. Son aşamada ise ‘Ne yapmam gerekiyor?’ diye kafa yoruyorsunuz. Kürt meselesinde şimdi vakit ne yapmamız gerektiğine dair kafa yormanın vaktidir. Buradan çıkış için yeni bir hikayeye ihtiyacımız var. Türkiye’de ‘Halimden memnunum’ diyen yüzde 15 insan var ve Türk/Kürt farketmeksizin, adaletsizlik ve yoksulluk meselesinde ilk defa bir eşitlenme var ve bu bir fırsat alanı açıyor. Bizim ihtiyacımız bu ülkede onurlu yaşam hakkı için demokratikleşme ve ortak yaşam için mücadele vermektir. Umudu miras bırakmayalım diye bir mottom var. Alnımız dik sokağa çıkabilmek için mücadele etmekten başka şansımız yok.”

“Barış değil dertleri…”

Dünyada yeniden bir küresel bölüşüm kavgası yaşandığına dikkat çeken Ağırdır, hükümetin bu süreçte aldığı pozisyonu, “Deprem hazırlığı” olarak nitelendirdi. Yaşanan gelişmeleri ise “Barış değil dertleri” diyerek değerlendiren Ağırdır, şunları söyledi:

“Bu depremde en yumuşak karnımız Kürt meselesi, kolonu sağlam tutalım diyorlar. Yoksa buradan açılım planı olduğunu çıkarmak mümkün değil. Ancak barış isteyen, onurlu yaşam isteyen insanlar olarak ‘Onlar ne dedi?’ diye hareket edecek değiliz. Meseleye ‘Ne yapabiliyorsak yapmak gerek’ diye bakmak lazım. Bu topraklarda yaşayan gençlerin hepsinin gelecekten kaygıları var. Türk gençlerinin ve Kürt gençlerinin, Kürt meselesi dışında ayrılıkları yok. Aynı kaygıları yaşıyorlar. Bu meselenin kimlik tarafını, sosyal tarafını denedik. Şimdi bir demokrasi hareketi üretme imkanımız var ve bu imkan içinde biz, süreci kim, hangi hesapla planlamış olursa olsun kendimiz yeniden bir hareket örgütleyebiliyor muyuz, buna bakmak lazım. Yoksa umutlarımızı çocuklarımıza miras bırakıp gideceğiz bu dünyadan.”

“Çözüm geciktikçe toplumun ödediği fatura da artıyor…”

Kürt sorununun Cumhuriyet döneminde yoğunlaştığını, bunun sebebi olarak da Cumhuriyetin sağlam temellere oturtulmamış olmasını gösteren akademisyen Vahap Coşkun ise ulus inşasında Kürtlerin yok sayılması ve baskılanmasının, meseleyi etnopolitik bir hale getirdiğini söyledi. Kürt meselesinde çözümün geciktikçe soruna tesir eden faktörlerin sayısının da, toplumun ödediği faturanın da arttığını ifade eden Coşkun, Türkiye’de Kürt meselesi ve çatışma çözümü noktasında siyasal irade sorunu olduğuna dikkat çekti. Coşkun, “Türkiye’deki Kürt fobisi akılcı çalışmaları da engelliyor. Türkiye’de Kürt meselesi hem hukuki, hem siyasi, hem de iktisadi meseleleri açmaza götürüyor. Eğer mevcut güzergahta ısrar edilirse Türkiye bu insani ve maddi bedelleri ödemeye devam eder. Bir barışa ihtiyaç var ve demokratikleşmenin de ekonominin rasyonelleşmesinin de en önemli adımı budur” dedi.

The post Diyarbakır’da Kürt meselesi: “Barış değil dertleri…” appeared first on 9.Köy.

Anket şirketlerinin seçim sınavı: Araştırmacılara cezai yaptırım teklifi Meclis’te

Korhan — Fri, 28 Jul 2023 11:02:30 +0000

Haber: Emre Alım / Fotoğraf: ANKA

14 Mayıs’ta gerçekleşen milletvekili genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda birçok araştırma şirketi öngörülen hata payının üzerinde yanıldı. Seçimin sürprizi anketlerin yüzde 5-6 bandında gösterdiği Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) oldu. Yüzde 10,8 oy oranına ulaşan MHP’nin yeni yasama döneminde ilk adımlarından biri Meclis’e araştırma şirketleri için cezai yaptırım öngören kanun teklifi vermek oldu.

Meclis Başkanlığı’na sunulan teklif ile ‘eksik bilgiler sunan’ anketlerin sorumluları için 5 yıla varan hapis cezası isteniyor. Şirketlerden kimin için araştırma yaptıklarını, nasıl finansman bulduklarını, tutarı ve belgeleri ile birlikte açıklamalarını talep eden teklif, belirlenen ilkelere uymayan araştırmacılara fatura karşılığı aldığı ücretin 10 katına kadar para cezası öngörüyor.

‘Bu bir suç değildir’

Can Selçuki

Kamuoyu araştırma şirketlerinin MHP’nin önerisine ilişkin hem çekinceleri hem de kuşkuları var. Teklifi 9. Köy’e değerlendiren Türkiye Raporu Direktörü Can Selçuki, araştırma alanında bir düzenleme yapılmak istenmesini doğal bulsa da ortaya konulan bakışın ve yöntemin doğru olmadığını söyledi. Selçuki, şöyle konuştu;

‘’Evet, sektörün bir regülasyona ihtiyacı var. Tabi bunun koşulları çok iyi düşünülmeli. Bir anketi ölçersiniz, tahmin yaparsınız ama sonucunu yanlış bulabilirsiniz. Her şeyi doğru yapmışsınızdır ama yanlış bulabilirsiniz. Bu bir suç değildir. İşinizi iyi yapamıyorsunuz demektir. Bundan sonrasına müşterileriniz karar verir. Şöyle düşünün; Markete gittiniz, muz aldınız, yediniz ve beğenmediniz. O manavdan bir daha alışveriş yapmamayı tercih edebilirsiniz ama o manavı hapse atma yoluna gidemezsiniz. Sektörde yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterilen anketler var. Yapılıp, bulunan sonuçlardan farklı sonuçlarla kamuoyuyla paylaşılan anketler var. Ciddi problemler var ama bunun kanunla ne derece yapılabileceğine emin değilim.’’

Araştırmacılar da ‘denetim’ istiyor

Anketlerin bir ‘manipülasyon aracı’ olarak kullanıldığını savunan MHP, benzer içerikteki teklifleri 2018, 2021 ve 2022 yıllarında da gündeme getirmişti. Teklifin bu defa yasalaşması durumunda doğru bilgi ve manipülasyona kimin karar vereceği sorusunun muğlak
bırakıldığını ifade eden Selçuki, ‘Dezenformasyonla Mücadele Yasası’ örneğini hatırlattı. Selçuki, ‘’Manipülasyonu suç olarak belirlediğiniz zaman neyin manipülasyon olduğuna ve buna kimin karar vereceği konuları özellikle Türkiye gibi demokratik alanların daraldığı ülkelerde çok farklı yerlere gidebilir. Aynı ‘yalan haber’ yasasında olduğu gibi. Yoruma açık konular. Hangi parametreler çerçevesinde karar verilecek ve kim karar verecek bunlar çok önemli hale geliyor” dedi.

Kamuoyu araştırma şirketlerinin denetlenmesi önerisine itiraz etmeyen Selçuki, bu işlemin bağımsız kurullar tarafından gerçekleştirilmesini önererek, şöyle konuştu;

‘’Siyasi anket yayınlandığında akademisyenler, araştırma şirketi temsilcilerinden oluşan bir bağımsız kurul tarafından denetlenmeli ve açıklanan sonuç, yapılan metot bilimselliğe uygunsa kamuoyu ile paylaşılabilmeli.’’

Anket şirketleri neden yanıldı?

Seçimlerin ardından araştırma metotlarını gözden geçirdiklerini aktaran Selçuki, ‘Bizim de tahminimiz yanıldı’ dedi. Özeleştirinin mesleki ahlak açısından gerekliliğine vurgu yapan Türkiye Raporu Direktörü, ‘kaçırdıkları’ üç noktayı şu sözlerle anlattı;
‘’Birincisi, özellikle 14 Mayıs’ta muhalefet seçmeninin iktidar seçmenine göre sandığa daha az gittiğini görüyoruz. Bunu ankette yakalayamadık. İkincisi, son haftadaki duygu değişikliklerini yakalayamadık. Bu gerçekten zor bir işti. Seçimden bir hafta öncesine kadar seçmenin davranışını temelden değiştirecek birtakım olaylar oldu. Sinan Oğan ve Muharrem İnce’nin çıkışları gibi. Ankete bir cevap vermesine rağmen sandık başında bir duyguyla görüşünü değiştirebilecek kişileri hesap edemedik. Açıklık getirilmesi gereken bir konu da konut satışı yoluyla vatandaşlık dolayısıyla seçme ve seçilme hakkı elde eden yabancıların sayısı.’’

The post Anket şirketlerinin seçim sınavı: Araştırmacılara cezai yaptırım teklifi Meclis’te appeared first on 9.Köy.

Dayanışma bu kez oy hakkı için: Depremzede seçmene “askıda bilet”

Korhan — Fri, 12 May 2023 10:00:56 +0000

Haber: Emre Alım / Kapak Fotoğrafı: ANKA

Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle kentlerinden göç etmek zorunda kalan, ancak 14 Mayıs seçimlerinde oy kullanmak isteyen vatandaşların, demokratik haklarını kullanabilmeleri için “askıda bilet” kampanyası tüm hızıyla sürüyor.

Depremzedelerin, ikamet kayıtlarının olduğu şehirlere dönebilmesi ve oy kullanabilmesi için önce sivil inisiyatifler ve siyasi partiler, daha sonra ise AFAD devreye girdi. Bu alanda ilk adımı atanlardan biri “Askıda Bilet” platformu oldu. Önceki seçimlerde oy hakkını kullanmak için memleketine gitmesi gereken öğrencilere destek sunan platform, bu defa depremzedeler için çalışacağını açıkladı. “Askıda Bilet” ekibi, 9. Köy’ün sorularını yanıtladı:

“Askıda Bilet” uygulamasıyla ilk defa karşılaşmıyoruz. Ancak bu defa yalnızca deprem bölgesinde oy kullanacak seçmeni kapsadığını görüyoruz. Gördüğünüz hangi eksiklikler üzerine bu tercihte bulundunuz?

Askıda Bilet platformu, bağımsız gönüllülerden oluşan bir sivil inisiyatifler bütünüdür. Herhangi bir kuruma bağlı değildir. Web sitesinden oluşan bir destek platformudur. Bildiğiniz üzere, Kahramanmaraş merkezli Şubat depremlerini takip eden süreçte, Yüksek Seçim Kurulu kararıyla, depremden etkilenen illerdeki seçmenlerin 17 Mart tarihine kadar oy kullanacakları adresle ilgili bildirimde bulunmaları talep edildi. 20 Mart ile 2 Nisan tarihleri arasında itiraz yolu ile düzeltme imkanı tanındı. Askıda Bilet platformunun amacı, sözü geçen süre zarfında adres kaydı deprem bölgesinde bulunan ve adres bildiriminde değişiklik yapamayan seçmenlerin, 14 Mayıs 2023 Seçimlerinde oy verme hakkından faydalanabilmesini kolaylaştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, adres kaydı deprem
bölgesinde bulunan ve seçmen kimliği teyit edilen seçmenlere, oy kullanacakları şehre ulaşım için bedelsiz olarak bilet sağlanmaktadır.

Askıda Bilet ile adres kaydı deprem bölgesinde bulunan seçmenlere biletler, Türkiye Tanıtım Araştırma Demokrasi ve Laik Oluşum Vakfı (TÜLOV) tarafından toplanan bağışlarla sağlanmaktadır. TÜLOV koordinasyonuyla yürütülecek olan projede, yapılan toplam bağış miktarı ve bu miktar doğrultusunda askıya bırakılan bilet adedi TÜLOV tarafından şeffaf bir biçimde paylaşılmaktadır. Proje kapsamında sağlanacak bilet sayısı, TÜLOV’a yapılacak bağışların toplam miktarıyla sınırlı olacaktır.

Uygulama nasıl işliyor? “Askıda Bilet” gelen başvuruları nasıl değerlendiriyor?

Sadece askidabilet.com web sitesi üzerinden başvuru alınmaktadır. Seçmen kaydı deprem bölgesinde bulunan seçmenler tarafından otobüs bileti talep etmek üzere başvuru için “Bilet İste” butonuna tıkladıktan seçmen başvuru formu doldurulmalıdır. Bu form içerisinde başvuru yapan kişinin seçmen olduğu seçmen kart bilgileri ile teyit edilmektedir. Başvuru ekibimiz tarafından değerlendirildikten sonra onaylanması durumunda, seçmen kayıtlı e-postasına kişiye özel ve tek kullanımlık “kod” iletilecektir. Bu kodu kullanarak seçmenlerin biletleme işlemi yapmasını rica ediyoruz; tamamlanması gereken sonraki adımlar onay e-postası aracılığıyla bildirilecektir.

Uygulamaya bireysel bağışçılar dışında hangi kurum ve kuruluşlar, nasıl katkı sunuyor?

Proje kapsamında ücretsiz biletler, TÜLOV tarafından toplanan bağışlarla sağlanacaktır. Bu manada TÜLOV koordinasyonu ile ortak çalışılmaktadır. Paralelde Askıda Bilet platformu destekçisi olan kurum ve platformlar arasında Oy Ve Ötesi, Türkiye Gönüllüleri, İhtiyaç Haritası, Seçime Doğru Kol Kola, SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği, SODEV Sosyal Demokrasi Vakfı, Füsun Sayek Sağlık ve Eğitim Geliştirme Derneği yer almaktadır.

Dayanışma kampanyasında gelinen son durum nedir? Toplanan bağışlar ile kaç bilet sayısına ulaşıldı ve uygulamadan kaç kişi faydalanmak istedi?

Askıda Bilet platformuna bugüne dek yaklaşık 25 bin seçmen tarafından başvuru yapılmıştır, 17 binden fazla seçmenin talebi karşılanmıştır. Başvurular değerlendirilmekte ve başvuru sırasına göre dönüş sağlanmaktadır. Toplanan bağışlarla alakalı açıklamayı ilerleyen dönemde TÜLOV yapacaktır.

Uygulamayı kullananlar ne diyor?

Depremin ardından kardeşleriyle birlikte Manisa’ya giden İshak Ceylan bir KYK yurdunda kalıyor ve ikamet kaydını taşıyamadığı için oy hakkını kullanmak için memleketi Hatay’a gitmesi gerekiyor.

Seçim yolculuğu için bin liraya ihtiyacı olan Ceyhan, karşılayamayacağı bu tutar için “Askıda Bilet”e başvurdu.

Platform olmasa oy kullanmasının da mümkün olmayacağını belirten Ceyhan, dayanışmanın önemini vurguladı:

“Kendi imkanlarımla Hatay’a gitmem mümkün değildi. Ne benim ne de kardeşlerimin bunu karşılayacak durumu yok. Düzenli bir gelirimiz bile yok. Buradaki bir yakınımız arabasını vermek istedi ama içine benzin dolduracak paramız da yoktu. Dayanışma bir kez daha yaşattı. Şehrimizi ayağa kaldıracağız diyorsak bunun için ilk adım 14 Mayıs olabilir. Manisa’da kalıcı değiliz. Bir süre sonra dönmeyi istiyoruz. Döndüğümüzde yaşanabilir bir Hatay bulmak istiyoruz. Bunun için 14 Mayıs’ta demokratik görevimi yerine getireceğim. Bağışlarıyla destek olanlara teşekkür ederim.”

Depremden etkilenen 11 ilde toplam 8 milyon 993 bin seçmen var. Ancak bu seçmenlerin birçoğu başka şehirlere gitmek zorunda kaldı. Başka bir şehirde olup oy vermek için deprem bölgesine dönmesi gereken 1,5 milyon seçmen olduğu tahmin ediliyor.

The post Dayanışma bu kez oy hakkı için: Depremzede seçmene “askıda bilet” appeared first on 9.Köy.

Şırnak seçimden istihdam ve eğitim olanağı bekliyor

Korhan — Fri, 12 May 2023 09:43:22 +0000

Haber: Mervan Sak

14 Mayıs Cumhurbaşkanlığı seçimlerine günler kala, Şırnak halkının beklentileri de netleşti. Şırnak seçimlerden iş, istihdam ve yerel sorunlara çözüm bekliyor. Eğitim, ekonomi, istihdam, işsizlik, sosyal yaşam gibi birçok noktada Şırnak’ın yalnız bırakıldığını söyleyen vatandaş, seçimlerin tüm bu sorunlara çare getirmesini istiyor.

“Buradaki en büyük sorunlarımız işsizlik ve sosyalleşememek”

9. Köy’ün seçimlerden beklentisine ilişkin sorularını yanıtlayan Faruk S., üniversite mezunu olduktan sonra kendi alanında iş imkânı bulamadığını ve küçük bir market açtığını belirterek, şöyle konuştu;

“Buradaki en büyük sorunumuz iş istihdamı ve sosyalleşememek. Ben dört yıl üniversite okudum ama şu an ayakta kalabilmek için küçük bir marketim var. Benim mesleğimi yapmak varken neden bilmediğim ve sevmediğim bir işte çalışmak zorunda kalıyorum? Ben bildim bileli Şırnak sanki unutulmuş veya ülke dışında bir şehir. Burası hiçbir zaman kalkınmadı. Gençler hep il dışına çıkıyor çalışmak için. Fabrikalarda, otellerde çalışıyorlar. Benim çocuğum niye benden uzakta başka bir yerde çalışsın. Hiçbiri de demiyor ki bizim gençlerimiz kendi şehirlerinde çalışsın, niye başka yere çalışmaya gidiyor diye. Ayrıca burada sosyalleşmek adına hiçbir şey yok. Ne gidebileceğin bir sinema, tiyatro ne de gezebileceğin bir alan. Hal böyle olunca gençler kaçıyor buradan.”

“Azınlıkta kalan her kesim için özgürlük alanlarının sağlanmasını istiyorum”

Özgürlük ve insanca yaşamak için sağlam politikalara ihtiyaç duyduğunu ifade eden Hakan Fırat ise, Cumhuriyetin yeni yüzyılına girerken her kesim için özgürlük alanlarının sağlanmasını beklediğini söyledi. Azınlıkta kalan grupların, kamusal alanlarda bir baskıya maruz kalmadan benimsemiş oldukları değerleri ifade edebildikleri bir ülkede yaşamayı arzu ettiğini de söyleyen Fırat, ” Tabi bu durum ülke içindeki aşikâr sorunlarla da ilintili. Gelişmekte olan bir ülke olarak ülke içerisindeki sanat faaliyetlerinin, gelişmiş bir ülkenin sanat faaliyetlerine paralel bir şekilde gelişip büyümesi gerekiyor. Güzel ülkemizi güçlü sanatsal faaliyetlerle daha cezbedici hala getirebiliriz. Bunun olması için özgürlüklerin olması gerekiyor. Böyle bir durumda ekonomimiz de güç kazanmış olur. Ekonominin güç kazanması diğer alanlara da güç verir” dedi.

“Şırnak’ın ekonomisi hayvancılık ve tarımdır”

Şırnak’ın yerel sorunlarına da değinen Hakan Fırat, “Şırnak için hayvancılık ve tarım çok önemli bir yer tutuyor çünkü buranın ekonomisi hayvancılık ve tarımdır. Güvenlik gerekçesiyle yasaklı bölgelerin kaldırılması, Şırnak merkez ve civarı ilçeler ile köyler için
hayvancılık ve tarımı büyük oranda büyütür. Bu doğrultuda da bölge insanı tüketen kesimden, üreten kesime geçmiş olur” dedi.

Son yıllarda Şırnak bölgesindeki ağaç kesimlerine de dikkat çeken Fırat, “Belli bir kesimin çıkarları doğrultusunda kesilen ağaçlar bölge halkını her manada zora sokmakla birlikte ekolojik dengeyi de bozmuş durumda” dedi.

Şırnak’ın çözüm bekleyen sorunlarından bir tanesinin de madde bağımlılığındaki artış olduğunu söyleyen Fırat, şöyle konuştu;
“Madde bağımlılığı had safhaya ulaşmış durumda. Bu olumsuz durumlardan dolayı gece Şırnak’ta insanlar rahat dolaşamıyor. Bu çerçevede madde bağımlılığın en aza indirilmesi için büyük bir çaba gerek. Bu sebeple Şırnak için büyük öneme sahip bu durumların desteklenip gelişmesi için politikacıların elini taşın altına koymasının vakti gelmiş hatta geçmiş bile. Bu ülke hepimizin ülkesi, ülke içerisindeki sorunların giderilmesi konusunda akıllı çözümler üreten her parti oy verebileceğimiz partidir.”

“Cizre çok güzel bir ilçe ama değer görmüyor”

Cizre ilçesinde ikamet ettiğini söyleyen Ahmet S., Cizre’nin tarihi bir yer olduğunu fakat yeteri kadar değer görmediğini dile getirdi. Cizre’nin turistlerin uğrak yeri haline getirilmesine ilişkin beklentisini ifade eden Ahmet S., “Cizre çok güzel bir ilçe ama değer görmüyor. Birkaç yıl önce birçok yeri yıkıldı, yerine konutlar dikildi. İlçenin yapısı bozuldu. Tarihi açıdan son derece
önemli bir yer. Mem-u Zin Türbesi, Kırmızı Medrese, Nuh Türbesi gibi tarihi yerler var. Ayrıca Dicle Nehri ortasından geçiyor. Bu kadar güzel bir yer iken kimse dönüp bakmıyor. Nehir kenarları çöplükten geçilmiyor. Kısacası benim bu seçimden beklentim, kim seçilirse seçilsin Cizre’ye değer verilmesi ve hak ettiği yere gelmesi” dedi.

“Seçimden beklentim verilen vaatlerin yerine getirilmesi”

Her seçimde adayların birçok vaatte bulunduğunu ve yerine getirilmediğini ifade eden Mekke Y. ise, “Bir Şırnaklı olarak bu seçimden beklentim verilen vaatlerin yerine getirilmesi. Şırnak’taki okulların kütüphane, spor ve laboratuvar konusunda çok fazla eksiği söz konusu. Öğrenciler kendi potansiyellerini keşfedemiyorlar. Şırnak’ın yollarında ve şehirleşme planında hala eksikler var ve yaşam standartlarının altında olduğunu söylemek yanlış olmaz. Tek temennim bundan sonraki süreçte iyileştirilmeler yapılması ve Şırnak halkının daha güzel yerlerde olmasıdır” ifadelerini kullandı.

The post Şırnak seçimden istihdam ve eğitim olanağı bekliyor appeared first on 9.Köy.

Seçim yasakları başladı

Korhan — Tue, 09 May 2023 10:20:13 +0000

Haber: Emine Gül Türk

14 Mayıs seçimlerine bir hafta kala, seçim yasakları da resmen yürürlüğe girdi. Yasaklar kapsamında, seçim gününe kadar kamuoyu araştırması, anket ve seçim tahminleri yapılamayacak. Ayrıca, seçim gününe kadar olan sürede törenler düzenlenmesi, nutuk atılması, demeçler verilmesi ve bunların hakkında yayın yapılması da yasak.

Bakanlar, bakanlık imkanlarını kullanamayacak

Başlayan yasaklarla birlikte, seçim gününe kadar milletvekilleri, bakanlar yurt içerisinde yapacakları seçim propagandasını makam ve resmi hizmete ayrılan araçlarla yapamayacaklar. Ayrıca yine kamu bütçesinden gezi, karşılama, tören, resmi ziyafet verilmesi de yasak kapsamında. Bakanlar, milletvekilleri ve adayların seçim propagandası ile ilgili olarak yapacakları gezilere hiçbir kamu görevlisi de katılamayacak. Bu süre zarfında bakanlar, seçimle ilgili eylem ve konuşmalarında 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun hükümleriyle bağlı olacak.

Adayların vatandaşa mesaj göndermeleri de yasak

Seçim yasakları çerçevesinde, vatandaşların elektronik posta adreslerine gönderilecek mesajlarla, taşınabilir veya sabit telefonlarına sesli, görüntülü veya yazılı mesaj göndererek propaganda yapılamayacak.

9. Köy’e seçim yasakları ile ilgili açıklama yapan Avukat Atabey’e göre, seçim yasakları “sözde” kalacak. Oy verme gününden önceki 10 günlük sürede iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin, adayın lehinde veya aleyhinde vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın yapılmasının yasak olduğuna dikkat çeken Atabey, “Ancak hala adaylardan mesajlar geliyor hala anket çalışmaları paylaşılıyor. İktidar lehine ilerliyor süreç yine. Bunların haricinde yine makam araçlarının kullanımının yasak olduğu bu süreçte ne yazık ki hükümet bu yasağı da ihlal etmekte. Özetle yine “sözde” yasaklar var ülkede” dedi.

Avukat Furkan Sönmez ise, seçim yasaklarını yanlış gördüğünü söyledi. Adayların ifade özgürlüğü kapsamında fikirlerini açıkça paylaşmasından yana olduğunu da söyleyen Sönmez, şöyle konuştu;
“Yasakların yaptırımı olmuyor fakat anket, miting ya da eylemlerin yapılmasında bir sakınca görmüyorum. Bu yasakların doğru olduğunu da düşünmüyorum, herkes fikirlerini açıkça paylaşmalı. İfade özgürlüğünün olması gerektiğini düşünüyorum. Spekülasyonlar engellenmek isteniyorsa bunun doğru yolu bu değildir. Yasaklar sadece vatandaşlar üzerinden yapılıyor” dedi.

YSK, seçim günü yasaklarını da açıkladı

Yüksek Seçim Kurulu, seçim günü olan 14 Mayıs’ta geçerli olacak yasakları da şöyle açıkladı;

Seçim günü saat 06.00’dan gece 24.00’e kadar alkollü içki satışı yasak.
Emniyet ve Asayişi korumakla görevli olanların dışında ateşli silah, patlayıcı maddeler, her türlü kesici ve delici aletler köy, kasaba ve şehirlerde taşınması yasak.
Seçim günü içerisinde kahvehane, kıraathane ve internet kafeler gibi bütün umumi eğlence yerleri kapalı olacak. Eğlence yeri niteliğindeki lokantalarda yalnızca yemek verilebilecek.
Seçim günü saat 18.00’den sonra düğün yapılabilecek.

Basın da seçim yasakları kapsamında

Ülke genelinde oy verme başlangıç ve bitiş saatleri 08.00 ile 17.00 arasında olacak. YSK kararlarına göre saat 18.00’e kadar basın yayın organlarında seçimler ve sonuçlarına ilişkin haber tahmini ve yorum yapılması yasak olacak. Saat 18.00 ile 21.00 arasında radyolarda ve her türlü yayın organlarında ancak YSK tarafından seçimlerle ilgili olarak verilecek haber ve tebliğler yayınlanacak.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalması halinde aynı hükümler ikinci turun yapılacağı 28 Mayıs’ta da uygulanacak.

The post Seçim yasakları başladı appeared first on 9.Köy.

“Deepfake oy tercihlerini değiştirebilir…”

Korhan — Sun, 07 May 2023 12:10:49 +0000

Haber: Eslem Türkoğlu

Teknolojik gelişmelerin seçim sonuçlarına olası etkisi, 14 Mayıs seçimleri öncesinde Türkiye’de de tartışma konusu oldu. Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cem Say, seçmenleri “yapay zeka ya da “deepfake” gibi seçmen tercihlerini değiştirmeye yönelik olası manipülasyonlara karşı uyardı.

Say, 9. Köy’e yaptığı açıklamada, “deepfake”’in bir yapay zeka uygulaması olup, genellikle bir videodaki insanın yüzünü başka bir insanın yüzüne monte edilmesiyle başladığını anlattı. Teknolojideki gelişmelerle birlikte, deepfake’in bugünlerde “hiç olmamış bir olayın videosunu yapay zeka ile üretmek için kullanıldığını” da anlatan Say, “Bu zamana kadar o tarihte çekilmemiş, aslında o sözü söylememiş ya da cümlenin devamında tam tersini söylemiş olacak şekilde video ortasından kesiliyordu. Artık video üzerinde düzenleme yapmak yerine bir kişinin hayatında hiç bulunmadığı bir yerde hiç konuşmadığı kişiyle konuşurken ya da bir işi yaparken videoları imal ediliyor” dedi.

“Oy vermekten vazgeçebilir”

Say, Cambridge Analytica şirketinin yaptığı gibi bir konuyla ilgili hassasiyeti olanların önüne o konuya ilişkin deepfake ile “üretilmiş bir videonun” videonun çıkarılabileceğinden bahsederek, “Seçimde hangi siyasetçiye oy vereceğini kararlaştıran bir kişinin deepfake ile üretilen videoyu izlemesiyle o siyasetçiye oy vermekten vazgeçmesi gibi bir sonuç elde etmek için kullanılabilir” diye konuştu. Say, deepfake teknolojisinin gelişimi ile ilgili olarak da şöyle konuştu;

“Deepfake internette gördüğümüz hiçbir şeye inanmamamıza, mahkemelerin görüntü kayıtlarını delil olarak kabul etmemesine yol açacak şekilde ilerleyecek. Günün birinde bir görüntünün kamerayla mı çekildiğini yoksa bilgisayarda mı oluşturulduğunu uzmanların da kolay kolay anlayamayacağı bir noktaya doğru geliyor. Şimdiden bu teknolojinin kalitesi çok iyileşti giderek de iyileşmeye devam ediyor.”

“Kapalı reklam verilebilir”

Say, son zamanlarda iyi derecede bilgisayar bilgisine sahip olmayan kullanıcıların da deepfake uygulamasını kullanabileceği yazılımların ortaya koyulduğunu belirtti. Deepfake ile üretilen videoların milyonlarca dolar harcayarak, saatlerce uğraşınca, sahte olduğu anlaşılamayacak kalitede üretilebileceğini de vurgulayan Say, “Eleştirel düşünce yeteneği olmayan vatandaşlara, onların hassasiyetlerine yönelik kapalı reklam şeklinde o görüntüler verilebilir” dedi. Üretilmiş görüntülerin kime gösterildiğinin sonradan ortaya çıkabileceğini söyleyen Say, “Bu kişiye oy verecektin neden vermedin ?’ diye sorulduğunda videoyu gören kişi ‘Böyle bir video gördüm.’ dediğinde ancak o şekilde bir video olduğu anlaşılabilir” dedi.

“Çözüm yok”

Deepfake ile üretilen görüntüler hakkında toplumun bilgilendirilmesi gerektiğini aktaran Say, genel olarak deepfake’e karşı bir çözümün olmadığını da anlattı. Say, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu durum bilgisayar virüsü gibi düşünülebilir. Bilgisayara virüs bulaşmasın diye birtakım programlar yükleniyorsa deepfake ile üretilen görüntüler de insanlara yapılan bir tür virüs saldırısı. İnsanlara her gördüğüne, mantıksız şeylere inanmasını engelleyecek olan eleştirel düşünme yeteneğinin kazandırılması gerekiyor. Bu yetenek de kolayca kazandırılamıyor.”
14 Mayıs’ta yapılacak olan seçim için seçmenlere “deepfake ile yapılan videolara inanmayın” çağrısı yapmaktan başka çare olmadığını söyleyen Say, eğitim müfredatının buna göre hazırlanması gerektiğini söyledi.

“Trollerin yaptığını yapabilir”

Yapay zeka ile geliştirilen bir dil yazılımı olan ChatGPT’nin de kötü amaçlarla kullanılabileceğini söyleyen Say, “ChatGPT ile on bin tane trolün yaptığı yapılabilir. ChatGPT’den on bin tane çeşitli tweet hazırlaması istenilmesi durumunda bir dakika içinde hazırlayabilir.” diyerek büyük hacimli metin üretimi için ChatGPT kullanılabileceğini aktardı.

The post “Deepfake oy tercihlerini değiştirebilir…” appeared first on 9.Köy.

Dokunulmazlıkları kalkan milletvekilleri yargılanacak mı?

Korhan — Fri, 05 May 2023 11:29:11 +0000

Haber: Sinem Kaplan / Kapak Fotoğrafı: Depophotos

Milletvekili seçim listelerine giremeyen, ya da seçimlerde yeniden seçilemeyecek milletvekilerinden, hakkında fezlekeler olanlar için 14 Mayıs sonrasında yargı süreçleri de başlayacak. 9. Köy, 14 Mayıs itibarıyla dokunulmazlıkları kalkacak olan milletvekilerini bekleyen hukuki sürecin nasıl işleyeceğini, İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Av.Eren Keskin ve Antalya Barosu’ndan Berdan İdil Öksüz’e sordu.

“Yargılanmaları için zaman aşımı olmaması ve yargı bağımsızlığı çok önemli”

Seçim öncesinde, haklarında çeşitli suçlardan soruşturma açılan milletvekillerinin, dokunulmaz oldukları için bu soruşturmaların dondurulduğuna dikkat çeken Avukat Keskin, “14 Mayıs’taki 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’ne aday gösterilmeyen milletvekilleri, iktidar değişiminde 15 Mayıs itibariyle emekli milletvekili statüsüne girmiş oluyorlar ve dokunulmazlıkları kalkıyor. Yargılanabilmeleri için önemli olan yargı bağımsızlığıdır ve bu da yaratılan o baskının ortadan kalkması ile olacaktır. Sadece bu iki dava için değil, hak arayışında olan tüm davalar için zaman aşımı olmaması, yargı bağımsızlığı ve kamuoyunun talepleri önemli olacaktır” dedi.

Antalya Barosu’ndan Av. Berdan İdil Öksüz de artık aday olmayan milletvekillerinin yargılanmalarının önünde bir engel kalmayacağını, ancak takipsizlik kararı verildiği için yeni bir delil ile tekrar soruşturma açılmasının mümkün olduğunu söyledi. Öksüz, dokunulmaz oldukları için ifadeleri alınmayanların, vekillerini kaybettikten sonra ifade verebileceklerini, bunun da yeni deliller yaratabileceğine de dikkat çekti.

The post Dokunulmazlıkları kalkan milletvekilleri yargılanacak mı? appeared first on 9.Köy.