DOLAR 32,8643 0.16%
EURO 35,1533 -0.18%
ALTIN 2.462,18-1,09
Ankara
27°

AÇIK

Van’daki kayyımların toplumsal cinsiyet karnesi
  • 9.Köy
  • Gündem
  • Van’daki kayyımların toplumsal cinsiyet karnesi

Van’daki kayyımların toplumsal cinsiyet karnesi

31 Mart Yerel Seçimi öncesi Van’da HDP’li belediye eşbaşkanlarının yerine atanan kayyımların hepsinin erkek olması dikkat çekmişti. Aynı dönem AKP’nin kazandığı 4 belediye de erkekler tarafından yönetildi. Van’da erkeklerin hakimiyetindeki kayyımları Nimet Ölmez 9. Köy için derledi.

ABONE OL
21 Mayıs 2024 12:13
Van’daki kayyımların toplumsal cinsiyet karnesi
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Nimet Ölmez

Van’da 31 Mart 2019 Yerel Seçiminde HDP’nin kazandığı büyükşehir dahil 10 belediyenin 7’sine kayyım atandı. Çaldıran, Edremit ve Tuşba belediyelerini kazanan HDP’li eşbaşkanlara ise Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç oldukları gerekçesiyle mazbata verilmedi. Onların yerine mazbatayı 2. sıradaki AKP’liler aldı. Kayyım atanan belediyelerin meclisleri feshedildiği için meclis üyelikleri de düşürüldü.

Seçim sonrası farklı tarihlerde kayyım atanan Van Büyükşehir, Erciş, Saray, İpekyolu Muradiye, Başkale ve Özalp belediyeleri ile AKP’nin seçimlerde kazandığı 4 ilçe olan Gevaş, Bahçesaray, Çatak ve Gürpınar’ın belediye başkanları da erkekti. Tamamının erkeklerden oluştuğu kayyımların yönettiği belediyelerde kadın yöneticiler yok denecek kadar azdı.

Van Büyükşehir Belediyesi 

Van Büyükşehir Belediyesi’nin, buraya kayyım atanan Van Valisi Ozan Balcı tarafından yönetildiği dönemde teşkilat şeması şöyleydi:

Toplam 39 yöneticiden sadece Dış İlişkiler Şube Müdürü, Sosyal Hizmetler Daire Başkanı, Kadın ve Aile Hizmetleri Daire Başkanı kadındı; geri kalanı erkekti.

İpekyolu Belediyesi

İpekyolu Belediyesi’ni İlçe Kaymakamı Abdulkadir Umut Kasman kayyım olarak yönetti. 4 başkan yardımcısından sadece biri kadındı. Toplam 25 müdürlükten, Özel Kalem Müdürü ile Kadın ve Aile Hizmetler Müdürü ve Plan Proje Müdürü kadın, geri kalanının tamamı erkekti.

Edremit Belediyesi

Edremit Belediye Başkanı seçilen Gülcan Kaçmaz Sayyiğit’e, KHK’lı olduğu gerekçesiyle mazbatası verilmeyip onun yerine mazbatayı AKP’li İsmail Say almıştı. Say başkanlığındaki belediyede 5 başkan yardımcısı da erkekti. Belediye bünyesindeki 22 müdürlükten İşletme ve İştiraklar Müdürlüğü, Plan ve Proje Müdürlüğü, Kadın ve Aile Hizmetler Müdürlüğü dışında kadın yönetici yoktu.

Tuşba Belediyesi

Seçilen HDP’li Yılmaz Berki’nin KHK’lı olduğu gerekçesiyle yerine mazbata AKP’li Salih Akman’a verildi. Akman’ın Özel Kalem Müdürü hariç 3 başkan yardımcısı ile 19 müdürün tamamı erkekti…

Çaldıran Belediyesi

Çaldıran Belediye Başlanı seçilen  HDP’li Leyla Atsak’a da KHK’lı olduğu gerekçesiyle mazbatası verilmedi. Çaldıran Belediyesini AKP’li Şefik Ensari yönetti.

Yıldız Çetin

Yıldız Çetin: Kadın temsiliyeti yok

31 Mart 2019 seçiminde Erciş Belediye Başkanı seçilen ve yerine kayyım atanan Yıldız Çetin, yereldeki tüm belediyelerin erkekler tarafından yönetildiğini, kadın temsiliyetinin olmadığını söyledi. Kadınların her zaman 2. plana itildiğini ifade eden Çetin, kadınların seçme seçilme hakkı elde ettiği tarihten bu yana erkeklerin siyasette hakim olduğunu vurguladı:

Kürt kadınları olarak eşbaşkanlık sistemiyle eşi benzeri olmayan bir modelle var olduk. Bu her açıdan ilkti ve çok güzel sonuçlar doğurdu. Örneğin, 2009 yılında o zamanki Van Belediyesine belediye meclis üyesi olarak atandığımda, sayı net olmamakla birlikte bin 500-2.000 personel arasında 40 ya da 50 kadın vardı. Biz o dönemde 5 kadın belediye meclis üyesiydik. Zabıtadan, itfaiyeye, her bir personel eşit temsiliyetle alındı. Sonra büyükşehir belediyesi ve eşbaşkanlık sistemiyle birlikte fermuar sistemi uyguladık. Hem belediye başkanlıklarında hem de yönetim kademelerinde kadın sayıları arttı. Kadının elinin değdiği her yerde güzel sonuçlar doğdu.”

“Kadınları eve hapsedemezler”

Kayyımlarla birlikte kadın yaşam alanları, kadın barınma evleri kapatılarak kadın çalışanlar işten çıkarıldı. Böylelikle kadına ait olan her alan kapatılmaya çalışıldı. Kadın müdürlükleri erkeklerden oluşmaya başladı. Gerçekten trajikomik sonuçlar ortaya çıktı. Bu, onlarda bir kadın bilincinin olmadığının göstergesidir; kadın temsiliyetinin önemsenmemesidir. Eşbaşkanlık sistemi partimizin tüzüğünde olmasına rağmen bizi muhatap almayıp tutuklama ve yargılama kısmına gelince eşit düzeyde muamele gördük. 2. defa seçildiğimde ise gizli tanık ifadeleriyle 9 yıl ceza verdiler. Bunların hepsini yıldırma politikası olarak değerlendiriyorum. Şunu unutuyorlar, artık eve hapsedecekleri kadınlar yok karşılarında.”

Kadın kurumları kapatıldı, kadın çalışmaları yok sayıldı

Kayyumlar sadece bununla da yetinmedi, kadına yönelik şiddetle, yoksullukla, eşitsizlikle mücadele etmek için kurulan kadın kurumları, ilk adım istasyonları, alo şiddet hatları, kadın sağlık merkezleri, kadın yaşam evleri, kadın kooperatifleri, kadınların ürettiklerini sattığı özgün pazarlar, kadınların çalıştığı organik tarım alanları, seralar ve üretim atölyelerin neredeyse hepsini kapattı.

Kadın eşbaşkanların yerine erkek yöneciler

Dünyada örnek bir uygulama olan eşbaşkanlık sistemi, atanan kayyımlarla da yok sayıldı. Seçilmiş Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Hatice Çoban, Muradiye Eşbaşkanı Safure Güneş, Çatak Eşbaşkanı Evin Keve ile Edremit Eşbaşkanı Rojbin Çetin Sevil, İpekyolu Eşbaşkanı Aygül Bidav görevinden uzaklaştırıldı, yerlerine erkek yöneticiler atandı. Erçiş Belediyesi Eşbaşkanı Diba Keskin, Özalp Belediye Eşbaşkanı Handan Bağcı, Saray Belediye Eşbaşkanı Zilan Aldatmaz ve Çaldıran Belediyesi Eşbaşkanı Suna Atabay ise çeşitli tarihlerde tutuklandı ve uzun süre cezaevinde kaldı.

Kayyım, Kadın Politikaları Daire Başkanlığını kapattı

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların ekonomik, toplumsal, kültürel ve sağlık alanında güçlendirilmesi hedefiyle 2015’te Van Büyükşehir Belediyesi’nde Kadın Politikaları Daire Başkanlığı açılmıştı. Daire başkanlığı bünyesinde, Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele, Kadın Eğitim ve Araştırma ile Kadın Ekonomisini Geliştirme müdürlükleri oluşturulmuştu. Kadın Daire Başkanlığı’nın bütün çalışmaları Rojin Kadın Yaşam Merkezi bünyesinde yürütülerek kadınlara psikolojik, ekonomik, kültürel ve sosyal alanda destek vermek amacıyla kurslar, eğitimler verildi. Merkezde 42 kadın istihdam edildi. Açılan el sanatları atölyesi, seramik atölyesi, kilim dokuma atölyesi ve tekstil atölyesinde 150 kadına mesleki eğitimler verildi. Sadece 2015 yılı içerisinde merkeze, 218 kadın ve çocuk başvurmuş ve bunlardan 179’u şiddet, 11’i istismar olarak kayıtlara geçmişti. Merkez 1 yılda 572 kadın ile 40 erkeğe, “Toplumsal cinsiyet eşitliği” konulu ve onlarca çocuğa Kürtçe okul öncesi eğitim verdi.

Van Büyükşehir Belediyesi’nin ilk kayyımı Vali İbrahim Taşyapan, ilk olarak Kadın Politikaları Daire Başkanlığı’nı Kültür Daire Başkanlığı’na bağladı, kadın sığınma evi ve çok dilli olan Alo Şiddet hattını kapattı. Rojin Kadın Yaşam Merkezi’nin bütün çalışmalarını durdurarak ismini değiştirdi. Yaşam merkezinde çalışan kadınların tümüne yakını işten çıkarıldı. Rojin Kadın Yaşam Merkezi’nin ismi, Yaşam Merkezi olarak değiştirilip bünyesinde çocuklara kuran kursu verilmeye başlandı.

“Şengal” isminin üzeri beyaz bantla kapatıldı

İpekyolu Belediyesi’ne atanan kayyyım Vali Yardımcısı Önder Can, Kadın Politikaları Müdürlüğü’nün tabelasını söktürüp müdürlüğü Kültür İşleri Daire Başkanlığı’na bağladı ve Kadın Emeği Pazarı’nın bütün çalışmaları bu tarihten sonra durduruldu. Bostaniçi TOKİ’de faaliyete giren Kadın Emeği Pazarı’nda 150 kadın çalışıyordu. Ayrıca İpekyolu Belediyesi’ne ait Şengal Kadın Parkı tabelasındaki “Şengal” isminin üzeri beyaz bir bantla tamamen kapatıldı.

Kürtçe eğitim veren kreşin kapısına mühür

O tarihte Özalp Belediyesi’ne atanan kayyım Kaymakam Serdar Karal, ilçede kadın ve çocuklar için ilk denebilecek birçok çalışmayı durdurdu. Kayyım, 2015 yılında açılan ve 18 öğrencinin ders gördüğü 3 öğretmenin de görev yaptığı Alan Kurdi Kreşini kapatıp Kürtçe eğitim veren kreşin eşyalarına el koyfu ve kapısını mühürledi. Belediyenin Kadın Politikalar Birimi, ilçede açtığı Barış Parkı’nın işletmesini kadınlara devrederek bütün aşamalarında kadın emeğinin yer aldığı çilek ve sarımsak tarlaları projelerini hayata geçirmişti. Kayyım, Kadın Politikalar Birimini hiçbir gerekçe sunmadan kapattı. Birim Müdürü Sosyolog Neslihan Şedal sözleşmesi yenilenmeyerek işten çıkarıldı.

Kadın Müdürlüğü Kültür Müdürlüğü’ne bağlandı

Edremit Belediye Meclisi Kadın Komisyonu tarafından hazırlanan proje ile ilçede yaşayan kadınların sorunlarına yönelik Kadın Politikaları Müdürlüğü açılmıştı. Müdürlükte “Kadın Kurulu” ve “Özgür Kadın Masası” gibi oluşumlar vardı. Kadınlara yönelik sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki destek ve bilinçlendirme eğitimleri veriliyordu. Edremit Belediyesi’ne kayyım olarak atanan Vali Yardımcısı İbrahim Özkan, Kadın Politikaları Müdürlüğü’nü Kültür Müdürlüğü’ne bağlayarak bütün çalışmalarını durdurdu.

Erciş’te kadınlar işsiz kaldı

Erciş Belediye bünyesinde kadın ve kültür çalışması yürüten BukaBarane Bez Bebek Atölyesi ve Ronahî Kültür Merkezi ile Kürtçe eğitim veren Helin Şen Çocuk Kreşi, kayyım Mehmet Şirin Yaşar’ın talimatıyla kapatıldı. Yöresel kıyafetlerin tasarlandığı atölyede 60 yakın kadın işsiz kaldı.

Kadın kurumu KADEM’e devredildi

Gürpınar Belediyesi’ne atanan kayyım ise Kadın Yaşam Merkezi’ni Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kızı Sümeyye Erdoğan’ın Başkan Yardımcılığını yürüttüğü KADEM’e devretti; çocuk kreşini de kuran kursu olması için müftülük bünyesine kattı.

Muradiye Belediyesi’ne kayyım olarak atanan İlçe Kaymakamı Mehmet Fatih Çelikel de belediyeye bağlı Kadın Konaklama Evi’ni kapattı.

Eşbaşkanlar tutuklandı 

Görevinden uzaklaştırılarak yerine kayyum atanan Van Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Bedia Özgökçe Ertan, hakkında daha önce açılan ve tutuksuz yargılandığı dosyalardan tutuklama kararı çıkarılırken, Erciş Belediye Eşbaşkanı Yıldız Çetin, Özalp Belediye Eşbaşkanı Dilan Örenci yine bu süreçte tutuklandı.

Muradiye Belediyesi’ne kayyım olarak atanan İlçe Kaymakamı Erkan Savar’ın ilk icraatlarından biri Ayşe Şan Kadın Kitap ve Konuk Evi’nin faaliyetlerini durdurarak kapatmak oldu.

Yine Özalp Belediyesi’nde kadın çalışanlar, 25 Kasım haftasında kadınlar için dinlenme bölümleri, çeşitli kurslar, kadın öğrencilerinin ders çalışabileceği bölümlerden oluşan Çilkezi Kadın Kültür Evi’ni açtı. 7 Aralık 2019 tarihinde belediyeye kayyum olarak atanan ilçe kaymakamı kültür evinin çalışmalarını durdurdu.

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. KVKK uyarıları ve detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.