Van’da son 5 yıldır mermer ocakları, taş ocakları, maden ocakları ve HES’lerin sayısındaki hızlı artış dikkat çekiyor. Türkiye'de yer altı kaynakları açısından üçüncü sırada bulunan Van’da Zilan, Saray, Çaldıran, Muradiye ve Başkale ilçelerinde bulunan enerji hammaddesi ise jeotermal enerji alanları. AKP hükümeti Van’a son 5 yıldır 12 HES yaptı.


Çevre
OKTAY CANDEMİR / VAN - ARAŞTIRMA YAZISI         14/09/2021     449 GÜN ÖNCE

Van’da son 5 yıldır mermer ocakları, taş ocakları, maden ocakları ve HES’lerin sayısındaki hızlı artış dikkat çekiyor. Türkiye'de yer altı kaynakları açısından üçüncü sırada bulunan Van’da Zilan, Saray, Çaldıran, Muradiye ve Başkale ilçelerinde bulunan enerji hammaddesi ise jeotermal enerji alanları. AKP hükümeti Van’a son 5 yıldır 12 HES yaptı. Bunlar Muradiye Ayrancılar HES, Omicron Engil HES, Omicron Erciş HES, PSI HES, Koçköprü HES, Zilan hes, Saral hes, Engil HES, Hoşap HES, Sarımehmet HES ve Erciş HES’ten oluşuyor.

Van’da HES’lerin yanı sıra; Efem Beton, İrem Beton ve AB-D Beton olmak üzere üç büyük taş ocağı bulunurken bu sayı maden ocaklarında yaşanan artışta dikkat çekiyor. Yamanyurt Maden Ocağı, Sugeçerköy maden ocağı, Memetalan maden ocağı, Yukarıbalçıklı maden ocağı Özalp ilçesindeki 5adet krom yatağının toplam rezervi 570 ton olarak belirlenmesine karşın sadece Yamanyurt sahasından 2000 tonun üzerinde cevher çıkarıldığı maden ocağı buluyor.

KAYYIMLAR VAN GÖLÜNE HAFRİYAT DÖKTÜ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın 1 Haziran’da biyolojik arıtma tesisi açtığı noktada, bugün büyükşehir belediyesine bağlı iş araçları tarafından Van Gölü’ne moloz ve hafriyat döküldü. Büyük tepki çeken görüntülerin ardından kayyım tarafından yönetilen büyükşehir belediyesi iş araçlarını bölgeden çekti.

AKDAMAR ADASININ KARŞISINA MADEN OCAĞI

Van’ın Gevaş ilçesinde, tarihi Ermeni Kilisesine de ev sahipliği yapan Akdamar Adası’nın karşı kıyısı maden ocağı tehdidi altında. Kıyıya 150 metre uzaklıkta ve Karayolları 11’inci Bölge Müdürlüğü’nün verdiği ruhsat ile Elit Yol Şirketi tarafından kurulan Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi, çevre örgütlerini ve uzmanları harekete geçirdi.

“DOĞA TAHRİBATI KAYYIMLAR ELİYLE YAPILIYOR”

Van’da yaşanan doğal tahribatı değerlendiren Mezopotamya Ekoloji Aktivisti ve Hewsel Koruma Platformu Eş sözcüsü Vahap Işıklı: “Ekolojik tahribata bölgenin tamamından bakmak lazım. Ekolojik bir krizin evrensel olduğu gerçeği var. Karadeniz, Van’da sel felaketleri Akdeniz bölgesinde yangın felaketleri var. Ekolojik politik bağlamda ele almak lazım. Bölgede bir kayyım meselesi var, yıllardır yaşanan çatışmalı süreç var. Var olan politikaların bu zemine uyarlanması doğa üzerinde büyük tahribat bırakıyor. Van’da yaşanan atıkların Van Gölü’ne dökülmesi ve bunun kayyımlar eliyle yapılıyorsa meselenin politik gerçekliği üzerinden bakmak zorundayız. Van, Amed, Şırnak, Silopi gibi bölgelerde ekolojik kriz bağlamında ele almamız gerekiyor“ dedi.

“VAN GÖLÜNE ATILAN MOLOZLAR EKO KRİZİ YÜZEYE ÇIKARDI”

Işıklı: “Van Gölüne atılan molozlar meselesi bu krizin suyun yüzeyine çıkmasını sağladı. Tepkiye rağmen bir açıklama yapıldı ancak açıklama trajikomikti ve Van Gölü’nü temizlediklerini iddia ettiler. Van’da açılan maden ocakları, HES’lere bakıyoruz artık her şey gözler önündedir. Zernek barajının bile boş olduğunu görüyoruz. Çünkü gereken tedbirler alınmıyor ve HES’ler ile yer altı su kaynakları kurutuldu. 12 tane HES var Van’da ve Danıştay kararına rağmen hala Zilan deresine HES yapıyorlar. Halkın pandemi sürecinde evde kaldığı süreci fırsata çevirerek Zilan deresinde yeniden HES yapımına başladılar. Bu HES’lerin köylüye halka bir faydası yok. Bu hükümetin bir su politikasıdır. Bu süreçte bölgenin çoğu alanlarında köyler elektriksiz ve susuz kalmıştır. ‘Biz enerji açığı sorunumuz çözülsün’ diye yaptılar ama sonuç ortada. Bu HES’ler artık tartışmalı bir konudur“ diye konuştu.

“BÖLGENİN TAMAMI MADEN ARAMA SAHASI İLAN EDİLDİ”

Mermer ocakları ve taş ocakları meselesine de değinen Işıklı şöyle konuştu:

“Bu bütün bölgeye yayılmış durumda. Son maden arama ilanları yerlerinin seçilmesinde bölgenin tamamı maden arama alanı ilan edilmiş. Hal böyleyken boşaltma meselesi var. Van Gürpınar’da halkın tepkilerine rağmen halka yapılanlar halkı köyü boşaltma noktasına getirdi. Maden ocakları, kum ocakları, mermer ocakları bölgede bitki örtüsünün ve topoğrafyasını değiştiriyorlar” dedi.