‘Etar-Çerçi’ çeşitli malzemeyi kırsal kesimlere götürerek halka satan kişi olarak biliniyor. Genellikle bölge illerinde geçmişten bugüne ilk zamanlarda tek bir kişinin heybesine çeşitli malzemeler koyarak köylere gidip sattığı şekliyle var olan Etarcılık-Çerçicilik, sonrasında genellikle at arabaları ile yapılan bir meslek halinde devam etti. Son olarak kamyonet tarzı motorlu araçlarla yapılan Etarcılık zamana ve gelişen teknolojiye karşı direnmeye çalışıyor. Ulaşımın çok nadir olduğu kırsal alanlarda yaşayan insanların özellikle kadın ve çocukların ilgi odağı olan Etarcılık gün geçtikçe önemini kaybederek yok oluyor.

M. SALİH SERTKAL / VAN         16/08/2021     478 GÜN ÖNCE

21. yüzyılda takas usulü ile alış-verişin yapıldığı tek meslek grubu olan Etarcılık diğer adıyla Çerçicilik gelişen teknoloji ve ulaşım ağı karşısında her geçen gün önemini yitiriyor. Başta Van olmak üzere bölge illerindeki kırsal alanlarda yolların iyi olmamasından kaynaklı ulaşımın oldukça zor olduğu en ücra mezraya kadar giderek halkın her türlü ihtiyacını karşılamaya çalışan Etarlar-Çerçiler gelişen teknoloji karşısında mesleklerinin önemini kaybettiğini belirterek, yok olma tehlikesine dikkat çekiyorlar.

Van’da da Etarcılık-Çerçicilik işi yapan Servet Ayan, 25 yıla yakındır bu mesleği icra ettiğini söylüyor. Kentin tüm ilçelerindeki en ücra mezraya kadar gitmeye çalıştıklarını belirten Ayan, seyyar gezen marketler olarak dağ köylerindeki insanların ihtiyaçlarını karşılarken; vatandaşların mutlu olduklarını kendilerinin de memnun kaldıklarını ifade ediyor. Geçmiş yıllarda Etarlar olarak gittikleri tüm köy ve mezralarda büyük bir sevinç ve ilgiyle karşılandıklarını hatırlatan Ayan, her geçen gün bu ilgi ve alakanın azaldığını ifade ediyor.

Teknolojinin gelişmesi karşısında, en ücra köyde yaşayan insanın dahi kendi imkanlarıyla ihtiyaçlarını karşılayabilecek noktaya geldiğini belirten Ayan, hal böyle olunca Etarlara olan ilgi ve alaka her geçen gün daha da azaldığını ifade ediyor.

‘Çocukların ve kadınların sevinciydik, yok oluyoruz ‘

Etarçılık-Çerçicilik yapan Ahmet Varan ise işsizliğin had safhada olduğu bir dönemde kendi mesleklerinin de giderek yok olduğunu anlatıyor. Van’da tüm ilçelere ve köylere giderek Etarcılık yapmaya çalıştıklarını belirten Varan, gidişlerinden en büyük memnuniyet duyanların kadınlar ve çocuklar olduğunu aktarıyor. Alış-verişlerinin genelde takas usulü olduğunu söyleyen Varan, “Bize peynir, yumurta, yağ tarzı hayvansal ürünler veriyorlar. Biz de bunun karşılığında onlara istedikleri ürünü veriyoruz” diyor.

‘Takas usulü ticaretin yapıldığı tek meslek grubuyuz hala’

Takas usulü ile çalışan tek meslek grubu olarak kendilerinin kaldığını aktaran Varan, kadınların, çocukların büyük bir sevinç ve ilgiyle karşıladıkları Etarçılığın giderek önemini kaybettiğine dikkat çekiyor. Van’da bugün için az sayıda Etarın bulunduğunu belirten Varan, sayılarının da giderek azaldığını vurguluyor.