İran’daki iç karışıklık ve savaş ihtimali Van’da turizmi vurdu
Salih Sertkal
İran’da yaşanan iç karışıklık ve sonrasında beliren ABD-İsrail müdahalesi ihtimali, bölgedeki gerginliği daha da tırmandırırken; İran sınırında bulunan iller de bu durumdan olumsuz etkilendi.
Bu iller arasındaki Van’da daha birkaç ay öncesine kadar İranlılarla dolup taşan sokaklar, oteller ve işletmeler şu anda boş kalmış durumda. İran’da en başta ekonomik gidişata itiraz eden esnafların sokağa çıkmasıyla başlayan toplumsal protestolar, günlerce sürmesinin ardından halkla molla rejimi arasında binlerce insanın öldüğü bir krize dönüştü.
Olayların başlamasıyla birlikte başta Türkiye olmak üzere dünyanın birçok noktasında bulunan İranlılar ülkelerine geri dönmek zorunda kaldı. Bu nedenle İranlıların Türkiye’de en çok tercih ettiği sınır ili olan Van’da, İranlı ziyaretçi sayısı yüzde 90 azaldı. Özellikle her yıl bu vakitlerde Van’daki tüm oteller tam kapasiteli ve rezervasyonları dolu olurken; bu yıl yaşanan iç karışıklık, ABD ile İran arasında her an bölgesel bir savaşa dönüşme potansiyeline sahip kriz hali Van turizmini vurdu.
“Van’da turizm sektörü çökme tehlikesiyle karşı karşıya”
Konuya ilişkin görüştüğümüz Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Cevdet Özgökçe, başta otelciler olmak üzere acentacılar ve turizm işletmelerinin büyük bir ekonomik darboğaz yaşadığını, bu kriz hali çözülmediği takdirde yüzlerce işletmenin kepenk kapatacağını ve binlerce insanın işsiz kalacağını söyledi.
Başta Van olmak üzere İran’a sınırı bulunan tüm illerde benzeri bir durumun söz konusu olduğunu hatırlatan Özgökçe, şöyle konuştu:
“İran’da yaşanan iç karışıklık hali oldukça üzücü. Gelen bilgiler ve basına yansıyan olaylar komşumuzda asla vuku bulmasını istemediğimiz hadiselerdir. İran kadim bir medeniyet ve güçlü bir tarihe sahip. Temennimiz bu olayların tamamıyla durması ve iç huzurun yeniden kalıcı bir şekilde tesis edilmesidir. İran’da başlayan bu olaylar sonrası Van’a gelen İranlı turist sayısında büyük bir azalma yaşandı. Van’da yüzlerce otel, acente ve turizm işletmesi İranlı turistler sayesinde ayakta duruyor. Son yıllarda kentin ekonomisini ayakta tutan en büyük etken İran turizmidir. Şu an oteller yüzde 5-10 arası kapasiteyle çalışıyor. Acenteler tur getirip götüremiyor, işletmeler müşteri bulamıyor. Rezervasyonlar yok. Böyle devam ederse Van ekonomisi büyük bir tahribat yaşayacaktır. Bu durumda Van turizmi çökme tehlikesiyle karşı karşıya. Temennimiz bir an önce İran’da huzurun tesis edilmesi ve turizm sirkülasyonunun eski günlerdeki gibi sürmesi.”
“İç karışıklık ve savaş ihtimali tutumlu olmayı zorunlu kılıyor”
Van’da uzun yıllardır otel işletmeciliği yapan Şiyar Acar da Van’da İran’dan gelen turist potansiyeline bağlı olarak üç yüze yakın otelin açıldığını, buna bağlı olarak da çok sayıda apartın konaklama hizmeti verdiği bilgisini paylaştı. İranlı turistlerin şu an kentte yok denecek kadar az olduğunu belirten Acar, son durumu şöyle aktardı:
“İran’da yaşananlar çok üzücü. İran-Van arasında son yıllarda her anlamda ciddi bir iletişim hali kuruldu. İranlılar Van’a geldiklerinde kendi ülkelerindeymiş gibi rahat ve güvenli zaman geçiriyorlardı. Hâliyle yüz binlerce İranlı Van’a akın ediyordu. Ama maalesef şu an ülkelerindeki olaylar nedeniyle insanlar tedirgin ve önünü göremiyor. ABD’nin olası müdahalesiyle yaşanacak savaş ortamından dolayı insanlar ellerindeki parayı seyahate ya da başka bir etkinliğe harcamak istemiyor. Ne olur ne olmaz diye
tutumlu yaklaşmak zorunda kalıyorlar. Şu an kentin merkezinde bulunan yıldızlı otelimiz yüzde 10 kapasiteyle çalışıyor. Her yıl bu vakitlerde rezervasyonlarımız dolardı, şu an İranlılardan tek bir rezervasyonumuz yok.”
“İran’daki gelişmeler Van turizmini çökertecek”
Van merkezde otel işletmeciliği yapan Devran Kotaş ise hâlihazırda Van’da başta otel sektörü olmak üzere birçok sektörün büyük sıkıntılar yaşadığına dikkat çekti. İranlı turistlerin her anlamda Van için can suyu niteliğinde olduğunu vurgulayan Kotaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Van bir sınır kenti. Tarım ve hayvancılık yok denecek kadar az. Sanayileşme de yok. Son yıllarda kentin tek geçim kaynağı İran’dan gelen turistlerdir. İran’da yakın dönemde uygulanan ambargo ve öncesinde yaşanan olaylardan kaynaklı bir devalüasyon yaşandı. Bunun sonucunda esnaf sokaklara dökülerek ekonomik gidişatı protesto etti ve sonrasında yaşanan olaylar herkesin malumu. Şimdi de kapılarında bir savaş ihtimali var. Bu durumda siz olsanız dışarıya tatile gidebilir misiniz? İran halkı ile Van halkı artık bir bütün olmuştu. İranlılar gelip Van’da turizme dönük işletmeler ve iş yerleri açarak kendi vatandaşlarına hizmet edecek noktaya gelmişti. Yıllardır Van kenti İranlı turistler sayesinde ayakta. Eğer bu olaylar düzelmezse Van turizmi tamamıyla çökecek.“
News